UF

ӘЛЕМДЕГІ ЕҢ ЖЫЛДАМ ҚҰСТАР

Категориясы: Табиғат


Құстар - жердің ең жылдам тіршілік иелері, өйткені жануарлар әлемінің құрлық немесе суда жүзетін құстарының бірде-бір өкілі олармен жылдамдығымен салыстыра алмайды. Ең жылдам қандай құс деген сұраққа тек олардың ұшу ерекшеліктеріне қарап бағалаған жағдайда ғана жауап беруге болады, өйткені кейбір құстар ең жоғары жылдамдыққа шүйілгіштік ұшу кезінде жетеді, ал басқа құстар әдеттегі көлденең ұшады.

Сүңгуірлердің ұшу патшасы – қыран құс сапсан, сұңқарлар тұқымдасының өкілі. Қыран құс сапсан ұшқан құсты аңдып, оның үстінен көтеріліп, қанаттарын қайырады, содан кейін жоғарыдан бас салады. Ол шенгелін бүктеп денеге қысып соққы береді. Нақты есептеулер бойынша, шайырды 25° бұрышпен құлатып, секундына 75 метр жылдамдықпен ұшады; түзу сызыққа жақын бұрышпен құлаған кезде жылдамдық секундына 100 метрге немесе 360 км/сағ-қа дейін артады. Қыран құс сапсан 440 км/сағ дейін жылдамдыққа ие екендігінің дәлелдері бар, бұл кейбір ұшақтардың жылдамдығымен салыстырылады. Қыран құс сапсан қазірдің өзінде бір жарым шақырым қашықтықтан аң аулай бастайды.

Сұңқарлар отбасы өкілдерінің ішінен бүркіт ең жүйрік. Шүйілгіп ұшқанда бұл құс 320 км/сағ жылдамдыққа дейін барады. 

Көлденең ұшу кезінде ең жылдам құс - ине құйрықты (тікенді құйрықты) шапшаң, 169 км/сағатқа дейін жылдамдыққа жетеді. Алайда, шапшанның жылдамдығы аң аулауына кедергі бола алмайды.



Жағалтай, сұңқарлар тұқымдасының өкілі, көлденең ұшу жылдамдығында шапшаңмен бәсекелесе алады. Жағалатайдың максималды жылдамдығы - 160 км / сағ.

Көлденең ұшу шеберлерінің арасында үшінші орынды фрегат алады, ол 153 км/сағ жылдамдыққа дейін жетеді.

  Жарияланған-2020-10-09 15:17:14     Қаралды-7073

Мәлімет сізге көмек берді ма

ӘБІЛҚАЙЫР ХАН

...

Тәуке хан қайтыс болғаннан кейін Әбілқайыр қазақ елінің бас хандығына таласады. Бірақ мұрагерлік жолмен таққа Тәукенің ұлы Болат отырады. Ол кейін өзінің күшімен, айласымен, шабуылды ұйымдастыра білетін әскери қолбасшылығымен, батырлығымен, ақылдылығы жән

ТОЛЫҒЫРАҚ »

КЕТБҰҒА КҮЙШІ МЕН ЖОШЫ ХАН ТУРАЛЫ АҢЫЗ

...

Шыңғыс ханның Жошы деген баласы жабайы құлан аулап, өзін қаумалаған нөкер серіктерінен тым ұзап кеткенін сезбей де қалады. Ханзада жүйткіген құландарды өткір жебемен дәл көздеп құлата береді, оның жүрегінде бейшара жануарларға деген аяушылық болмайды.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ҚАЗАҚ ДАЛАСЫНДА КӨНЕ МЕТАЛЛУРГИЯ ӨНДІРІСІ

...

Қазақ даласында көне заманның өзінде-ақ металлургия өндірісінің кеңінен дамуы осынау байтақ көшпелілер өңірінде кең тараған жануарлар стиліндегі өнер туындыларының дүниеге келуіне де себепші болды.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

КӨРКЕМ СУРЕТТЕ ПАЛИТРА

...

Әр суретші дүниені өзінше көріп, өзінше бейнелейді. Әрқайсысы әр түрлі бояу үйлесімін ұнатады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ҚАБАТТАЛҒАН ПАХЛАВА

...

Ішіне жаңғақ салып, ашытқы қосылған қамырдан жасалған май мен балға салынған тағам осылай аталады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

БОЛАТ САРЫБАЕВ

...

Болат Шамғалиұлы Сарыбаев (1927-1985 жж.) қазақ халқының музыка зерттеу саласында мол еңбек сіңірген аса көрнекті музыкант. Оның өнерге деген құштарлығын аңгарған Дина Нұрпейісова өз домбырасын сыйға тартады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »