UF

ТҮЙЕ ЖАПЫРАҚ РАУҒАШ ЖӘНЕ ВИТТРОК РАУҒАШЫ

Категориясы: Өсімдікті


ТҮЙЕ ЖАПЫРАҚ РАУҒАШ ЖӘНЕ ВИТТРОК РАУҒАШЫ – РЕВЕНЬ ТАТАРСКИЙ И РЕВЕНЬ ВИТТРОКА

Рауғаштың медицинаға ену тарихы өте қызық. Біздің эрамыздан 2700 жыл бұрын бұл өсімдік Қытайда іш жүргізетін дәрі ретінде қолданылған. XIII ғасырда белгілі саяхатшы Марко Поло Қытайда болып, бірінші рет европалықтарға рауғаш жөнінен мағлұмат береді. Ал 1871 жылдары орыстың белгілі саяхатшысы Н.М.Пржевальский осы өсімдіктің жабайы өсіп тұрған түрін Кокунур өзенінің бойынан тауып, тұқымын Петербургке жібереді. Рауғаштың таңғұт рауғашы деген осы түрі Петербургтің ботаникалық бағында өсіріліп шығарылады да, мәдени өсімдік ретінде таралып кетеді. Таңғұт рауғашы бұл кезде мәдени өсімдік ретінде Россияда, Қырғызстанда өсіріледі. Қазақстанда рауғаштың дәрілік қасиеттері бар. Виттрок рауғашы және түйе жапырақ рауғаш деген түрлері өседі.

Виттрок рауғашы – биіктігі 1 метр шамасындағы, көп жылдық, шөп тектес өсімдік. Жапырақтары сопақша келген, жұмыртқа тәрізді, ұзындығы 40 сантиметрге дейін барады. Жапырақтарының төменгі жағы мен шеттерінде ұсақ бүршікті түктері бар. Гүлдері ақ немесе қызыл түсті, гүл сабақтары қысқа, сыпырғы тәрізденіп шоғырланып тұрады. Жемісі – жұмыртқа тәрізді, қоңыр түсті, қанатты жаңғақ. Мамыр-маусым айларында гүлдейді.

Түйе жапырақ рауғашының екі-үш сабағы болады. Сабақтарының ұзына бойына созылған сайы бар. Гүлдері шашақ тәрізді шоғырланып тұрады. Сәуір-мамыр айларында гүлдейді. Жемісі – қанатты жаңғақ. Жапырақтарын түйе жейді.

Рауғаштың жоғарғы аталған түрлері таудың шалғынды беткейлерінде, далалы аймақтарда, ормандардың шеттерінде өседі. Дәрі жасау үшін рауғаштың сабағы мен тамырын көктемде қазып алып пайдаланады. Құрамында іш жүргізетін антрогликозидтер, хризофен қышқылы, илік заттар бар.

Рауғаштың тамырын дәрі ретінде көбірек пайдаланса (0,2-2,0 г) іш жүргізеді, орташа мөлшерде пайдаланса (0,2 г) өт айдайды, аз мөлшерде пайдаланса (0,05-0,2 г) іштің өтуін тоқтатады. Ішектің жұмысы нашарлағанда, іш желденгенде, іш жүрмей қалғанда рауғашты андызебен қосып пайдалануға болады.

Халық арасында рауғаш туберкулезді, қан азайғандықты емдеу үшін қолданылады. Геморрой ауруына шалдыққанда және көтен ішектің шеті жарылғанда үлкен дәретті сұйылтып шығару үшін де пайдаланылады.


Дәріні дайындау және қолдану тәсілі. 2 ас қасық ұнтақталған тамырды 1 стакан суға салып, 15 минут қайнатады да, стаканның 1/3 бөлігіндейін жатар алдында ішеді. Ұнтақталған тамырды сірке қышқылына араластырып дене сыртындағы ақтаңдақтарды емдеуге де болады.

  Жарияланған-2016-07-15 14:56:25     Қаралды-9105

Мәлімет сізге көмек берді ма

ҚЫЗЫЛ КІТАП НЕГЕ КЕРЕК?

...

Сирек кездесетін әрі жойылып кету қаупі бар жануарлар мен өсімдіктер кітабы - Қызыл кітабы.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ИТМҰРЫННАН ЖАСАЛҒАН КӘМПИТ

...

Итмұрын жемістері жуылып, дәнінен тазаланады да, кастрюльге салынып, үстіне су құйылады. Сөйтіп бәсең отқа қойылып, жұмсарғанша қайнатылады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ДОЙБЫ ТАРИХЫНАН

...

Дойбы ойынының да тарихы өте ертеден басталатын өнер өнер беуге толық дәлел бар.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

БЕТПАҚДАЛА

...

Бетпақдала - Қазақстанның орталық бөлігінде орналасқан кең-байтақ шөлді өңір. Ол Қарағанды, Жамбыл, Оңтүстік Қазақстан облыстарының жерлерін қамтиды. Батысында Сарысу өзенінің төменгі ағысымен, шығысында Балқаш көлімен, оңтүстігінде Шу өзені аңғарымен, со

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ҚАРАҚАТ ЖӘНЕ ТОШАЛА ТҮРЛЕРІН ӨСІРУ, ОЛАРДАН ӨНІМ АЛУ

...

Қарақат (смородина) пен тошала (крыжовник) бұталы өсімдіктер болып есептеледі. Бұлардың атпа тамырлары болмайды. Негізгі түбінен көптеген шыбықтар өседі. Шыбықшалар түпке жақындаған сайын көп болса, соншалықты берік болып өседі.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

СҮЙЕКТЕН ЖАСАЛҒАН ҚАНДАЙ БҰЙЫМДАР БОЛАДЫ?

...

Мал шаруашылығымен, аңшылықпен айналысқан қазақ халқы жануарлардын сүйектерін де түрлі қажеттеріне жарата білген. Қазақ шеберлері үй жиһаздарын, саз аспаптарын, т.б. әзірлегенде оларды әшекейлеп безендіру үшін мүйіз бен сүйекті кеңінен пайдаланған.

ТОЛЫҒЫРАҚ »