UF

ХАЛЕЛ ДОСМҰХАМЕДОВ

Категориясы: Адамдар


Досмұхамедов Халел (1883-1939 жж.) - қоғам және мемлекет қайраткері. Х.Досмұхамедов - тарихшы, табиғаттанушы, тілтанушы, әдебиетші, ауыз әдебиетін жинап, насихаттаушы, аудармашы, дәрігер, ұстаз. Туған жері - казіргі Атырау облысының Қызылқоға ауданы.

Әкесі Досмұхамед ауыл молдасынан хат таныған Халелді жергілікті орыс-қазақ мектебіне береді. 1894 жылы Орал әскери-реалдық училищесіне қабылданып, 1902 жылы оны үздік бітіріп шығады. 1903 жылы Санкт-Петербургтегі Әскери-медициналық академияның сынағынан мүдірмей өттіп, оны 1909 жылы Алтын медальмен бітіреді. Осыдан кейін офицер ретінде әскери міндетін өтеуге жіберіледі. Алдымен Пермь губерниясында, кейін 2-Түркістан, 2-Орал казак-орыс атқыштар батальонында әскери кіші дәрігер қызметін атқарады. 1912, 1913 және 1915 жылдары оба індетіне қарсы күрес ісіне қатысады. Осы еңбектері үшін Императорлық қола медальмен марапатталады.

1917-1919 жылдары «Алаш» партиясына кіріп, Алашорда үкіметінің мүшесі болады. Жаһанша Досмұхамедовпен бірге Қазақ автономиясын орнату үшін Кеңес үкіметіне қарсы күресті. 1918 жылы Мәскеуге барған алашордалықтар делегациясын басқарды.

1918 жылы Жымпитыда «Алашорданың» Батыс бөлімшесі құрылып, оған Жаһанша Досмұхамедов екеуі басшылық жасайды. 1926-1930 жылдары Қазақ жоғарғы педагогика институты ректорының көмекшісі, Қазақ мемлекеттік университеттің (қазіргі Абай атындағы ҚазҰПУ) проректоры болады. 1930 жылы Алашордаға катысқаны үшін айыпталып, Воронежге жер аударылады. Кейін 1939 жылы қайта тұтқынға алынып, ату жазасына кесіледі.

  Жарияланған-2015-11-16 14:41:35     Қаралды-1129

Мәлімет сізге көмек берді ма

Загрузка...

ҰСТАУҒА БАЛҒА НЕГЕ КЕРЕК?

...

Мына жарық дүниеде бір адам өмір сүріпті. Нар көтергендей күшті екен. Ертеңнен қара кешке дейін қап-қара түтін қаптаған ұстаханада ұсталық етіпті.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ЗЫМЫРАН АСПАНҒА АТЫЛДЫ

...

Зымыран - әзірше Жердегі ең жедел транспорт. Мұның себебі зымыраның двигателі ерекше - реактивті болғандықтан.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

50 РЕЦЕПТ СҮТ ТАҒАМДАРЫ

...

Cүтті емшектегі баладан, еңкейген кәріге дейін ішеді.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ЛИМОН ЖӘНЕ МАНДАРИН НУГАСЫ

...

Жүзім немесе курага мен бадам салынып, бұлғанған кәмпит массасы, яғни белокпен шайқалған қант-сірне шырыны осылай аталады. Өлшенетін етіп шығарылады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ҚАРҒАЛЫ КЕНІШІ

...

Археологтар 1939 жылы Алматы маңындағы Қарғалы шатқалынан көнеден қалған казына тапты. Бұл жерден 300-ге жуық алтынмен апталып, асыл тастар орнатылған, ғажайып өрнекті бұйымдар шықты. Табылған заттардың ішінде қосөркешті түйе мүсінделген сақина, адамды ке

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ТАЙГА – ЖАСЫЛ МҰХИТ

...

Орманның өзі әр түрлі: шырша, қарағай, самырсын өсетіндерін - қылқан жапырақты, ал қайың, көк терек, жөке өсетіндерін жапырақты орман дейді.

ТОЛЫҒЫРАҚ »