UF

ВЕЛОСИПЕД ТАРИХЫНАН

Категориясы: Спорт


Велосипед тебушілер және онымен жарыс жолына шығып бағынушылар ұлы ғалым, суретші Леонардо да Винчиге қарыздар, себебі ұлы ғалым 1495 жылы оның алғашқы жобасын жасапты.

Алғашқы велосипед жасаушы оралдың қол өнер шебері Ефим Артомонов - деген дерек бар, бұл 1800 жылдар шамасында болса керек. Бәрақ арнайы патент алып велосипед жасаған неміс өнер тапқышы К.Дрейз, ол 1817 жылы «Бегунок» - деген алғашқы велосипед жасаған.

Велосипедпен жарысу спорт өнері ретінде 1869 жылы өткізілді. Сөйтіп, алғашқы дүниежүзілік жарыс 1893 жылы, ал олимпиада бағдарламасына ену 1896 жылдан басталады. 1900 жылы халықаралық велосипедшілер Одағы (УСИ) құрылды, қазір оның 129 жуық мүшелері бар. Велосипед жарысы - дүние жүзіндегі ең көп  өткізілетін спорт жарысы.

Кәсіпқой велосипед спортымен айналысушылардың бір жылдық өмірінің 9 айы велосипед ерінің үстінде өтеді екен. Олар велосипедтің шапшандығын сағатына 50 шақырымға дейін ұдете алуға қабілетгі көрінеді.

Уақыттың өтуімен бірге велосипед-машинасын жасаушы өнертапқыштары да бұл машинаның құрылысына елеулі өзгерістер енгізумен келеді. Мысалы, алғашқы велосипедтің салмағы 40 кг болса, қазіргілердің салмағы 6-8 кг-ға дейін жеңілдеді. Бұл дегеніңіз оны теуіп жарысушылар орасан шапшаңшаңдықпен жол бойында самғайды деген сөз.

Рессейде 1897 жылы «Велосипед» - деген атпен әдістемелік кітап жарық көріп, онда, қазіргі құлаққа жат тұжырымдар басылған, мысалы, велосипед тебуге машықтанушы әйелдердің аяғы ұзарып кетеді - міс т.с.с. Бірақ бұл айтылған ұзын құлақ әңгімелер велосипед спортының беделін түсіре алмады, мұның айғағы ұлы жазушы Л.Н.Толстой рессейліқ велосипед клубының құрметті президенті болып сайланған.

Совет спортшыларының арасынан алғашқы олимпиада чемпионы тәжін киген Виктор Капитонов, 1960 жылы болатын.

Велосипед спортын сүюшы қауым, оны тек көлік құралы ретінде ғана түсінбеу керек, себебі, велосипед үстінде спорттың басқа да түрлерінен өнер корсетушілердің болғаны белгілі. Олар: велополо, велохоккей, велобол, велосипедпен мәнерлеп жүру т.б.

1890 жылы велосипедпен мәнерлеп жүру спортынан Европа чемпионаты өткізілген. Ал мұнан 60 жылдан кейін дүниежузінің біріншілігінде өтті.

Қазіргі кезеңдегі ең беделді велосипед жарысы «Тур де Франс» - деп аталатын ұзақ мерзімдік жарыс. Бұл жарыста үздік шыққандар: Эдди Меркс (Бельгия), Жан Анкетиль (Франция), Виктор Капитонов (ҚСРО).

Әдебиет: Қобланов Ж.Н., Ысқақов Ж.Ж. Спорт терминдерінің сөздігі мен тарихы. -Алматы, 2002. -281 б.

  Жарияланған-2019-06-24 16:34:21     Қаралды-523

Мәлімет сізге көмек берді ма

Загрузка...

СҮТ ШӘРБЕТІ

...

Фундук жаңғағының дәндері қосылған кілегей помадасынан жасалған қалақша түріндегі тағам осылай аталады. Сүт помадасын әзірлеу әдісі қарапайым. Ол құмшекер мен сүттен пісіріледі. Шырынның қоңыр тартып кетпеуі үшін қайнап бітуіне 10-15 минут қалғанда сірне

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ТАСШҮЙГІН – ЖҮРЕК ҚАТТЫ СОҚҚАНДА ЕМ ҮШІН ПАЙДАЛАНАДЫ

...

Тасшүйгін – биіктігі жарты метрге дейін жететін, көп жылдық, шөп тектес өсімдік.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ФАЙНКУХЕН

...

Бөлке жасалатын қамырдан пісірілген сопақша нан осылай деп аталады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ХАЛЫҚТЫҚ АЗАМАТТЫҚ ҚОРҒАНЫСЫ

...

Халықтық азаматтық қорғанысы - бейбіт уақытта және соғыс кезінде еліміздін, халқы мен халық шаруашылығын дұшпанның жаппай зақымдаушы және басқа шабуыл жасау қаруларынан қорғау үшін, соңдай-ақ зақым ошақтарында, апатты су тасқыны аймақтарында, стихиялық ап

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ЖАЯ – ЖЫЛҚЫНЫҢ САУЫР ЕТІ.

...

Оны сүрлеуге, қақтап кептіруге, сондай–ақ ыстауға да болады. Әуелі жая 10 сантиметр қалыңдықта сылынып алынады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

КӨЗІЛДІРІКТЕГІ ҚАНДАЙ ӘЙНЕК?

...

Адамдар шыныны мыңдаған жылдар бұрын жасай білген. Сонау ертедегі мемлекеттер - Ассирия, Вавилон, Ежелгі Египетте де шыны ісінің шеберлері жұмыс істеген.

ТОЛЫҒЫРАҚ »