UF

КҮНДІЗ КӨРІНЕТІН ЖҰЛДЫЗ ҚАЛАЙ АТАЛАДЫ?

Категориясы: Ғарыш


Бұл - аспандағы ең жарык жұлдыз, жарықтығы сондай, азанда - барлық жұлдыз өшкен кезде Таң шапағымен бірге жарқырап тұрады, ал ақшамда көк жузінде бар жұлдыздан озып, ең алдымен көрінеді. Бірақ бұл - жұлдыз емес. Бұл - Шолпан (ғылым тілінде Венера деп аталады), біздің күн жүйесіндегі екінші планета. Басқа планеталар сияқты, Шолпан да өздігінен жарық шығармайды, тек күн жарығын шағылдырады, сондықтан да ол күмістей жарқыраған шам сияқты болып көрінеді. Ақ сәулелі әсемдігіне орай Шолпанды таң жұлдызы деп те атайды.

Шолпан мен біздің Жердің ұқсас сипаттары көп. Екеуі де көрікті - бірі көгілжім, екіншісі - ақкүміс. Көлемдері де шамалас, екеуі де ауа желектеріне оранған. Әсіресе Шолпанның ауа қабыршағы тығыз әрі қалың. Адамдар ұзақ уақыт бойы бұл планетаның беті қандай екенін біле алмады. Ғалымдардың астрономиялық «жанары» - телескоптар Шолпанның қалың бұлт басқан аспанының астында не барын көре алмай-ақ қойды. Ақары астрономиялық «қол» - радиолокаторлар көмекке келді. Олардың көзге көрінбес радиосәулелері Шолпан атмосферасын тесіп өтіп, оның бетіне жетті.

Ғалымдар «таң сұлуының» Жермен салыстырғанда қозғалысы баяу әрі оралымсыз екенін білді. Жер өз осінен 118 рет айналғанда, Шолпан бір-ақ рет айналып үлгереді екен. Сондықтан да біздің Жердегі сағаттарымыз Шолпанда мүлде жарамсыз болып шықпақ: бізше 5 тәулік өткенде Шолпандағы өлшем бойынша бір сағат әрең өтер еді!

Сендер, бәлкім, ыстық плитаға су шашырағанда қалай болатынын көрген шығарсыңдар. Быжылдап қайнайды да, булана бастайды, ізінше түгел буланып ұшып кетеді. Шолпанның беті бұдан әлдеқайда ыстық, сондықтан ондағы барлық ылғал баяғыда-ақ буланып кеткен, планетаның бетінде тамшы су жоқ. Ягни, Шолпанда шалқып теңіз де, сарқыраған құлама, сылдыраған бұлақ та жоқ. Қаншама шақырым бойғы көз жетер аймақ тегіс ұсақ қиыршық тастар, үлкен қойтастар, опырылып қираған жартастар басқан өлі жазық. Мұнда терең құздар да, биік таулар да жоқ. Егер Шолпанда тұрсақ, Күннің көзін де көре алмас едік. Шолпанның атмосферасы өте «қою» әрі тығыз күн сәулесін жібермейді, сондықтан да планета үнемі алакөлеңке болып тұрады.

Сұрықсыз планета дерсіңдер. Тұра тұрыңдар. Шолпан сырға толы, жұмбаққа толы. Мәселен ол неге сонша баяу қозғалады? Біздің Жердің серігі сияқты серігі неге жоқ? Әлденендей болса да тіршіліктің жұқанасы бар ма езіңде? Міне, осы сияқты сауалдар толып жатыр. Ғалымдар Шолпанның сырын ашуға көп күш жұмсап отыр. Әлденеше рет автоматты барлаушылар ұшырылды, олар тіпті планетаның бетіне де қонды, ал телекамералар Шолпаннан тура хабарлар берді. Алайда ғалымдар Шолпанға өздері барып түсіп, бәрін өз көздерімен өргісі келеді.

 

  Жарияланған-2016-08-25 17:28:13     Қаралды-2346

Мәлімет сізге көмек берді ма

Загрузка...

ҚОС АЛУА

...

Қант-сірне шырынымен араластырылған, шайқалып көпіршітілген масса белогына грек жаңғағын салып жасалатын тағам қос алуа деп аталады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ЖЕМІСТЕР МЕН ЖИДЕКТЕРДЕН ЖАСАЛҒАН ЦУКАТТАР

...

Жемістер мен жидектер жуылып, елекке салынады да сорықтырылып, содан кейін шырынға қосылып дайын болғанша қайнатылады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ҚАМЫРҒА ОРАЛҒАН ЕТ

...

Мәнті әр түрлі фарштан дайындалады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

МҰНАЙ ЖӘНЕ ГАЗ ӨНДІРУ

...

Мұнай - Жер шарының шөгінді қабатында таралған жанғыш майлы сұйық зат. Түсі ашық қоңырдан қараға дейін өзгеретін мұнай жер бетінен 1,2-2,0 км-ден 5-15 км және одан да тереңде жатады. Ол газ тәрізді көмірсутектерімен бірге түзіліп, бірге жүреді. Сондықтан

ТОЛЫҒЫРАҚ »

БАЛ ҚОСЫЛҒАН КҮНБАҒЫС КӘЗИНЕГІ

...

Бұл - әбден қайнатылған бал-шекер шырынымен араластырылған күнбағыс дәнінен әзірленген, төрт бұрышты немесе қиғаш төрт бұрышты тәтті тағам.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ШАЛКИІЗ ТІЛЕНШІҰЛЫ

...

Шалкиіз Тіленшіұлы - қазақтың ортағасырлық жыраулық поэзиясының аса көрнекті өкілдерінің бірі. Шамамен 1465-1560 жылдары өмір сүрген ол Батыс Қазақстан жерінде дүниеге келген. Шалкиіздің шығармаларына Қазтуған, Асан Қайғы және Қодан Тайшы ақындардың жырла

ТОЛЫҒЫРАҚ »