UF

ҚАШАП, ОЙЫП САЛЫНАТЫН СУРЕТТЕР

Категориясы: Өнер


Ағаштан, сүйектен, тастан ойып адамның, жан-жануарлардың, өсімдіктердің бейнесін, ою-өрнектерді салуға болады.

Оған қашау, тесеу, шапқы секілді аспаптар пайдаланылады.

Бір кезде Русьте елді мекендерді жан-жақтан ормандар қоршап тұратын. Сондықтан ағаш орыстардың қол өнерінде өте-мөте көп қолданылады. Орыс шаруаларының арасынан шыққан ағаш шеберлерінің тамаша туындылары ежелден мәлім.

Ертеден-ақ үйлер ағаш түбірінен балтамен шауып жасалған ертегінің тұлпарларымен әшекейленетін. Өйткені, ол кезде жұрт ат бақыт әкелетін жақсы нышан деп санайтын. Ол замандағы үйлердің терезелерінің жақтауы ағаштан ойып жасалған гүлдердің, шөптердің, жан-жануарлардың бейнелерімен безендірілетін. Бұрынғы Нижегород губерниясындағы терезе қақпақтары жүзім шұқып тұрған құстардың суреттерімен нақышталатын.

Халық шеберлері керуеттің басын, орындықтардың арқалығын, жиын-тойда киетін киімдері салулы сандықтарының қақпағын не бір тамаша ою-өрнектермен көркемдейтін.

Әжейлер мен атайларға ұқсатып салынған не бір күлкілі құс ұялары сақталыпты. Мәселен, жағын орамалмен таңып, үстіне сарафан мен фартук, бес түймелі кофта киген әжейге ұқсатып жасалған қара торғай күркесі қандай күлкілі, қандай әсем! Әжейдің аңқая ашылған аузы - құстың өз ұясына ұшып кіріп, ұшып шығатын есігінің, ал істік мұрны қалақшаның орнына пайдаланылады.

Ертедегі той-томалақтарда дастарқанға міндетті түрде тәтті күлшелер қойылатын. Олар бетінде әсем өрнектер салынған ағаш тақталарда пісірілетін. Сонда тақтадағы өрнек күлшенің бетіне ауып түсетін. Ондай күлшелер кейде аңдар мен құстарды, ертегінің шаһарларын, шауып бара жатқан аттарды бейнелейтін. Өлгіндей күлшелерді бүгінде ешкім пісірмейді. Бірақ оларды пісіретін арнайы тақталардың кейбіреуі ел арасында әлі күнге дейін сақталыпты.

Біздің шеберлеріміз мұндай сәнді бұйымдарды тек ағаштан ғана ойып істемеген. Солтүстікте, әсіресе Чукоткада, шеберлер морж бен мамонт сүйегінен ойып, не керемет бұйымдар жасайды. Ал, Оралда тастан ойып ұйымдар жасау кең етек жайған. Ежелгі орыс шіркеулерінде не бір әсем ою өрнектер бар. Әсіресе, Владимирдегі XII ғасырдың аяғында салынған Дмитриев соборының әшекейлері сондай тамаша! Барлық қабырға еденнен төбеге дейін ағаштан ойған ою-өрнектермен көмкерілген. Олардың арасындағы бағзы аңыздардан түсе қалғандай не бір ғажап аңдар да, құстар да, періштелер де жүр.

Мұндай өнер түрі сәнді бұйымдар жасау өнеріне жатады.

  Жарияланған-2016-11-16 17:54:23     Қаралды-2264

Мәлімет сізге көмек берді ма

ТҮЙЕ ТІКЕН –

...

Түйе тікен - биіктігі 2 метрге дейін жететін, екі жылдық, шөп тектес өсімдік. Сабағы тік өседі, жоғарғы жағында бұтақтары көп болады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

САБУНИ АЛУАСЫ

...

Бұл сап-сары болғанша созылған, ұнмен және құйрық майымен араластырылған карамель массасы.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

АЛМАДАН ӘР ТҮРЛІ ТАҒАМДАР ЖАСАУ

...

Алма жемісінің адам организмінде пайдасы мол. Онда қант, алма, лимон қышқылдары, илік және пектин заттары, А1,В1, С витаминдері бар. Жемісінен повидло, пастила, желе, мармелад, квас, компот, кофе жасалады және шырын алынады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ЖҮГЕРІ ҮЛПЕГІНЕН ЖАСАЛҒАН КҮЛШЕ (коржик)

...

Қант, жұмыртқа, қаймақ араластырылып, оған жуылған мейіз, жүгері үлпегі және сода қосылады да, 1 минут бойы тағы араластырылып, қамыр иленеді.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

АҚҚАЛАҚ

...

Аққалақ - Қазақстандағы жыртқыш аңдар ішіндегі ең кішкентайы. Ұзындығы - 35 см. Ол - батыл, айлакер, ұзын құйрықты аң. Аққалақты кейде «аққия» деп те атайды. Қыста жүні ақ, жазда арқа жүні қызыл қоңыр немесе қара бурыл, бүйірі қара, бауыры ақ болады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ТАМИМ ИБН БАХР

...

IX ғасырдың басында Араб халифатының өкілі Тамим ибн Бахр Кимек (Қимақ) қағандығына саяхат жасайды. Түркі тілдес кимектер Шығыс және Орталық Қазақстан жерін, Ертістің орта алабын мекендеген. Тамим ибн Бахр Ұлы Жібек жолында орналасқан белгілі Тараз қаласы

ТОЛЫҒЫРАҚ »