UF

ҚАЙЫҢ - ҚҰЯН ЖӘНЕ РЕВМАТИЗМ АУРУЛАРЫН ЕМДЕЙДІ

Категориясы: Өсімдікті


ҚАЙЫҢ – БЕРЕЗА БОРОДАВЧАТАЯ

Қазақстанда қайыңның 15 түрі өседі. Соның бірі - қотыр қайың. Ол - биіктігі 20 метрге дейін жететін тегіс, жылтыр ақ қабықты ағаш. Қабығында көлденең қара сызықтары бар. Бұтақтары жіңішке, майысқақ. Жапырақтары тықыр, кезектесе орналасқан, үш бұрышты немесе ромбы тәрізді, сағақтары ұзын. Гүлдері - гүл шоғына жиналып, сырғаға ұқсап салбырап тұрады. Аталық гүлдерінің ұзындығы 6 сантиметрге жуық, 2-3-тен бұтақтардың ұштарына орналасып, жерге қарай иіліп тұрады. Аналық гүлдері кішілеу, жеке-жеке орналасқан. Мамыр айында гүлдеп, тамыз-қыркүйек айында тұқым береді.

Қотыр қайыңның түкті қайың деп аталатын тағы бір түрі бар. Оның жапырақтарының екі жағында да мақпалдай түгі болады. Бұтақтарында қотыр қайыңның бұтақтарындағыдай желім тәрізді сүйелдері болмайды. Қазақстанда қайыңның бұл екі түрі Оралдан Алтайға дейін, Алматы облысынан Жоңғар Алатауына дейінгі аралықтарға кеңінен таралған. Дәрілік мақсатқа қайыңның жапырағын, бүршігін, қабығын пайдаланады. Ерте көктемде опың шырынын да алады.

Қайыңның жас жапырағы мен бүршігінде микроб өлтіретін заттар бар, сонымен бірге оның құрамында эфир майлары да, смола да, сапониндер де, витаминдер де аз емес. Қайыңның бүршіктерін ерте көктемде жинайды. Ал жапырақтарын мамыр айында ағаш гүлдеген кезде жинап алып, көлеңкеде кептіреді.

Қайыңның бүршігі мен жапырағы несеп пен өт айдайтын дәрі ретінде колданылады. Оны бүйрек пен несеп жолдары қабынғанда, жүрек бұлшық еттерінің қызметі нашарлап, денені ісік шалғанда пайдаланса, өте жақсы нәтиже береді. Ол үшін 1 шай касық қайың бүршігін қайнап тұрған жарты стакан суға салып тұндырады да, әр ішкенде 2 қасықтан күніне 3 рет ішеді. Бірақ бүршіктің құрамындағы желімді заттардың бүйректі тітіркендіруі мүмкін. Сондықтан оны қайнатып ішкен кезде әлсін-әлсін дәрігердің бақылауынан өтіп тұрған дұрыс.

Қайың жапырағын несеп айдайтын дәрі ретінде қолданған жағдайда ол бүйректі тітіркендірмейді.


Қолдану тәсілі. 20 грамм қайың жапырағын 1 стакан қайнап тұрған суға салып тұндырады, суығаннан кейін ас содасын пышақтың ұшына іліп алып, тұнбаға қосады да, араластырып, 6 сағат тағы да тұндырып қояды. Сонда жапырақтың құрамындағы кейбір керексіз заттар стаканның түбіне шөгеді. Стакандағы бар тұнбаны сүзіп алып, 3 бөлікке бөледі де, 1 күн ішінде 3 рет ішіп тауысады.

Құяң және ревматизм ауруларын емдеу үшін қайың жапырағынан ванна жасап пайдалануға да болады. Оның бүршіктерінің спиртті ертіндісімен есекжемді, дене сыртындағы жараларды және асқазанның әр түрлі ауруларын емдеуге де болады. Қайыңның шырыны денедегі зат алмасу процесін жақсартады, ол - сонымен бірге витамині көп тамаша сусын. Қүніне қайың шырынының 3-4 стаканын ішуге болады.

Қайыңның қарамайы (деготь) әр түрлі тері ауруларын, қышыма қотырларды емдеуге қолданылады, ол «Вишневский» майының құрамында да бар. Шаш түсе бастаған жағдайда қайың жапырағының тұнбасымен басты жуса, өте жақсы нәтиже береді. Ал онымен көп терлейтін аяқты да жууға болады. Қайың жапырағын қара күйеге қарсы қолданған да жөн.

  Жарияланған-2016-07-13 16:39:42     Қаралды-2576

Мәлімет сізге көмек берді ма

ҚАЙЫҢ ҚАБЫҒЫ ДА ҚАЖЕТКЕ ЖАРАЙДЫ

...

«Қайың» - деген сөзді естіген кезде көз алдымызға ақ қабығы діңін қаптаған тіп-тік өскен ақ қайыңдар мен «мың бұрала билеген» ақ қайыңдар бейнесі елестейді.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ҚАҒАЗ ТАРИХЫ

...

Адамдар қазір біз жазып, сурет салып жүрген қағаз табылғанша қаншама нәрсенің бетін шимайламады десеңізші.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

КҮНЖІТ КӘЗИНЕГІ

...

Арасында күнжіт дәні көп болатын, карамель сияңты төрт бұрышты немесе қиғаш төрт бұрышты қатты, шыныдай жылтыр тағам. Дайындалуы бадам кәзинегіндей.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ИТМҰРЫННІҢ АДАМҒА ПАЙДАСЫ ЗОР

...

Итмұрын жемісін консервіленген күйінде қолданады және одан витамин препаратын жасайды. Медицинада итмұрынды поливитамин ретінде, диеталық сусын және қайнатып алған суын экстрактар, сироп ретінде пайдаланады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ӘЛЕМНІҢ 9 ТАҢҒАЛАРЛЫҚ АҒАШТАР

...

Өсімдіктердің мыңдаған түрлері жер шарының түкпір-түкпірінде өсетін ғаламат ағаштар, оның ішінде 9 түрлері төменде келтірілген.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

АЛМА САМБУГЫ

...

Жуылып, ортасындағы өзегі алынған алмалар аздаған су қосылып пісіріледі де үккішпен үгіледі. Алманың ортасына және үккішпен үгілгеннен кейін қалған сығындының үстіне су құйылып

ТОЛЫҒЫРАҚ »