UF

ҚАЙЫҢ - ҚҰЯН ЖӘНЕ РЕВМАТИЗМ АУРУЛАРЫН ЕМДЕЙДІ

Категориясы: Өсімдікті


ҚАЙЫҢ – БЕРЕЗА БОРОДАВЧАТАЯ

Қазақстанда қайыңның 15 түрі өседі. Соның бірі - қотыр қайың. Ол - биіктігі 20 метрге дейін жететін тегіс, жылтыр ақ қабықты ағаш. Қабығында көлденең қара сызықтары бар. Бұтақтары жіңішке, майысқақ. Жапырақтары тықыр, кезектесе орналасқан, үш бұрышты немесе ромбы тәрізді, сағақтары ұзын. Гүлдері - гүл шоғына жиналып, сырғаға ұқсап салбырап тұрады. Аталық гүлдерінің ұзындығы 6 сантиметрге жуық, 2-3-тен бұтақтардың ұштарына орналасып, жерге қарай иіліп тұрады. Аналық гүлдері кішілеу, жеке-жеке орналасқан. Мамыр айында гүлдеп, тамыз-қыркүйек айында тұқым береді.

Қотыр қайыңның түкті қайың деп аталатын тағы бір түрі бар. Оның жапырақтарының екі жағында да мақпалдай түгі болады. Бұтақтарында қотыр қайыңның бұтақтарындағыдай желім тәрізді сүйелдері болмайды. Қазақстанда қайыңның бұл екі түрі Оралдан Алтайға дейін, Алматы облысынан Жоңғар Алатауына дейінгі аралықтарға кеңінен таралған. Дәрілік мақсатқа қайыңның жапырағын, бүршігін, қабығын пайдаланады. Ерте көктемде опың шырынын да алады.

Қайыңның жас жапырағы мен бүршігінде микроб өлтіретін заттар бар, сонымен бірге оның құрамында эфир майлары да, смола да, сапониндер де, витаминдер де аз емес. Қайыңның бүршіктерін ерте көктемде жинайды. Ал жапырақтарын мамыр айында ағаш гүлдеген кезде жинап алып, көлеңкеде кептіреді.

Қайыңның бүршігі мен жапырағы несеп пен өт айдайтын дәрі ретінде колданылады. Оны бүйрек пен несеп жолдары қабынғанда, жүрек бұлшық еттерінің қызметі нашарлап, денені ісік шалғанда пайдаланса, өте жақсы нәтиже береді. Ол үшін 1 шай касық қайың бүршігін қайнап тұрған жарты стакан суға салып тұндырады да, әр ішкенде 2 қасықтан күніне 3 рет ішеді. Бірақ бүршіктің құрамындағы желімді заттардың бүйректі тітіркендіруі мүмкін. Сондықтан оны қайнатып ішкен кезде әлсін-әлсін дәрігердің бақылауынан өтіп тұрған дұрыс.

Қайың жапырағын несеп айдайтын дәрі ретінде қолданған жағдайда ол бүйректі тітіркендірмейді.


Қолдану тәсілі. 20 грамм қайың жапырағын 1 стакан қайнап тұрған суға салып тұндырады, суығаннан кейін ас содасын пышақтың ұшына іліп алып, тұнбаға қосады да, араластырып, 6 сағат тағы да тұндырып қояды. Сонда жапырақтың құрамындағы кейбір керексіз заттар стаканның түбіне шөгеді. Стакандағы бар тұнбаны сүзіп алып, 3 бөлікке бөледі де, 1 күн ішінде 3 рет ішіп тауысады.

Құяң және ревматизм ауруларын емдеу үшін қайың жапырағынан ванна жасап пайдалануға да болады. Оның бүршіктерінің спиртті ертіндісімен есекжемді, дене сыртындағы жараларды және асқазанның әр түрлі ауруларын емдеуге де болады. Қайыңның шырыны денедегі зат алмасу процесін жақсартады, ол - сонымен бірге витамині көп тамаша сусын. Қүніне қайың шырынының 3-4 стаканын ішуге болады.

Қайыңның қарамайы (деготь) әр түрлі тері ауруларын, қышыма қотырларды емдеуге қолданылады, ол «Вишневский» майының құрамында да бар. Шаш түсе бастаған жағдайда қайың жапырағының тұнбасымен басты жуса, өте жақсы нәтиже береді. Ал онымен көп терлейтін аяқты да жууға болады. Қайың жапырағын қара күйеге қарсы қолданған да жөн.

  Жарияланған-2016-07-13 16:39:42     Қаралды-4503

Мәлімет сізге көмек берді ма

ҚЫЗЫЛ КІТАПҚА ТІРКЕЛГЕН ҚАЙЫҢ ТҮРЛЕРІ

...

Қазақстанның 1981 жылы жарық көрген Қызыл кітабына қайыңның 3 түрі - қызыл кайың, талас қайыңы және Ярмоленко қайыңы тіркелген. Бұл үшеуі де әрі сирек кездесетін, әрі шағын жерлерде ғана өсетін эндемик түрлерге жатады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

МИНЕРАЛДАР

...

Минералдар Жер бетіндегі немесе жердің қойнауындағы әр түрлі геологиялық процестерге байланысты пайда болады және олар тау жыныстарын, кентастар мен метеориттерді, т.б. кұрайды. Минералдар, негізінен, қатты болып келеді.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ӨЗБЕК ХАНДЫҒЫ - КӨШПЕЛІ МЕМЛЕКЕТ

...

Өзбек хандығы 15 ғасырдың 20-60 жылдарында Қазақстан жерінде өмір сүрген феодалдық мемлекет.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

БАЛЫҚШЫ ТҰЙҒЫН

...

Балықшы тұйғын - қарағайлы орманның қарақшысы атанған батыл әрі жыртқыш құс. Ұясын биік кәрі ағаштың бұтақтарының діңге жақын жеріне салады. Сондықтан оны табу өте қиын. Ұясының ішіне жіңішке бұтақтарды төсейді.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ТҮРЛІ ТҮСТІ КИНО АЛҒАШҚЫ КЕЗЕНДЕРІ

...

Турлі түсті кинофильмдерді түсіру, көрсету және олардың көшірмесін алу. Ол кинематографиямен қатар дамып келеді.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ВАНИЛЬДІ ШЕКЕР-ПЕНДЕР

...

Құмшекер мен сірнеден шырын дайындалады да, 135-145 градусқа дейін қайнатылады. Дайын карамель массасын арнаулы столда 80-90 градусқа дейін салқындатып, аз-аздап ванилин қосылады. Содан соң илеп, машинамен не қолмен ақ жібектей болғанша тартылады, оның ше

ТОЛЫҒЫРАҚ »