UF

ҚАЗАҚТАРДА ЕҢ КӨНЕ ДІННІҢ БІР ТҮРІ

Категориясы: Табиғат


Адамзат баласының тарихында алғашқы қауымдық құрылыстан басталатын ең көне діннің бір түрі шаманизм екені белгілі. Шаман діні қазақ арасында небір азулы діннің түрлерімен, небір аққаптал саяси ағымдармен жағаласа жүріп XX ғасырдың басына дейін жетті. А. В. Затаевичтің оншакты түрлі бақсы сарынын хатқа түсіргені мына тұрған жиырмасыншы-отызыншы жылдардың іші. Тілдік қорымызға орныққан, күні бүгінге дейін қолданылатын «Тәңірі», «көк соққыр», «тәңірберген», «көкті баспа» деп келетін сөздер мен ұғымдар сол шаман дінінің жаңғырыш. Қазак ұғымында баксы - діни ырым-жораны тұтынатын, ұстаз кызметін атқаратын әрі жыршы әрі күйші, әрі дәрігер, әрі сәуегей. Ш. Уәлихановтың айтуынша да қазақтар шаман дінінің ең «дарынды» өкілі бақсы деп атаған. Бақсы - монгол тілінде ұстаз деген сөз, ұйғырлар өздерінің сауатты адамдарын, ал түрікмендер ақын-жыршыларын бақши дейді. Қазақ арасындағы бақсы-диуананы қара қобызынсыз, сылдырмақты аса таяқсыз елестетү мумкін емес.

  Жарияланған-2016-04-22 18:07:19     Қаралды-1771

Мәлімет сізге көмек берді ма

ШЫҒЫС ЖАҢҒАҒЫНАН ДАЙЫНДАЛҒАН ҚУЫРМА (печенье)

...

Кастрюльге су құйылады. Жұмыртқа салынады. Тұз бен қант ұлпасы ерітіліп, стол үстінде еленген ұнды әр жерінен тесіп, үстіне жаңағы ерітінді құйылады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ШАХТА ІШІНДЕ НЕ БАР?

...

Міне, мынау - шахта. Оның көтергішінің төбесінде жұлдызшасы бар мұнарасы мен мұндалап алыстан көрінеді.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ҚАРАБАХ КЯТАСЫ

...

Бұл да тоқаш қамырынан жасалатын тағам.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

АБАЙ ЕСКЕРТКІШІ

...

1960 жылы Алматыда Абай Құнанбайұлына қоладан құйылған ескерткіш қойылды (мүсінші - Х.Е. Наурызбаев, архитектор - Л.И.Белоцерковский). Ескерткіштің жалпы биіктігі - 13,7 м. Трапеция пішімді тұғыры қызыл граниттен қаланған.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ШИ БАУЫРСАҚ

...

Сүтке, жұмыртқа қосылған сорпаға иленген қамыр созылып, ұсақтап туралады да мол етіп май құйылып

ТОЛЫҒЫРАҚ »

Ірімшіктен жасалған ай

...

Мүмкін, Ай тек балалардың елестетуінде ғана үлкен, домалақ ірімшіктің түйірі сияқты пайда болуы мүмкін.

ТОЛЫҒЫРАҚ »