UF

МҰРНЫҢ САУ БОЛСЫН ДЕСЕҢ...

Категориясы: Денсаулық


 

Сендер ауыздарыңа жара шығып, тамақ жей алмасаңдар бір-екі күн шыдайсыңдар, алмурын іші бұзылып, тыныс ала алмай қалсаң, қанша уақыт шыдайсыңдар? Әрине 1-2 минутқа да шыдай алмайсыңдар. Өйткені мұрын тек иіс сезу емес, тыныс жүйесінің негізгі бөлігі.

Енді оның ішкі құрылысымен таныс бол. Оны суретте көресіңдер. Оның жоғарғы, ортаңғы және төменгі кеуілжірі деген бөлігінде майда қан тамырлары мен кілегей заттары көп болады. Ол кеуілжірлер үнемі таза болуы қажет. Өйткені кеуілжірдегі қан тамырлары мұрыннан өкпеге баратын ауаның қызуын реттеп отырады, әсіресе қыста суық ауаны өкпеге жылытып жібереді. Ал кеуілжір бойындағы кілегей заттар ауамен қосыла кірген шаң-тозаңдарды өзіне жабыстырып, сүзіктен өткізгендей ауаны өкпеге тазалап жібереді.

Сөйтіп, мұрын жағымды және жағымсыз иісті білдіреді. Жағымсыз (қауіпті) иісі бар жерге бармайтынымыз содан. Денсаулыққа зиянды болатынын білеміз. Сондай-ақ, мұрын адамға аса қажет ауаны (оттегін) үздіксіз кіргізіп, ал денедегі иістенген қажетсіз ауаны (көмір қышқылын) сыртқа шығарып туратын ең бір қажет мүше. Сондықтан да оны сақтай біліңдер.

1. Мұрныңды әрдайым таза ұста, танауларынды тазалап жүр. Аузыңның тамақ жеу үшін, сөйлеу үшін, мұрныңның тыныс алу, иіскеу үшін жаралғанын ұмытпа.

Сіңбіргенде дауыс шығарып, екі танауыңмен бірдей сіңбірме. Әуелі бір танауыңды тазалап, сонан сон екінші танауыңды тазала.

2. Жүргенде, жүгіргенде, сөйлегенде, ұйктағанда мұрныңмен дұрыстап дем ала алмайтын болсаң, дәрігерге көрін. Дәрігер тексеріп қарап, дем алысың неден бұзылғанын тауып береді.

3. Жас баланы туған күнінен бастап аузын жуып, таза ұстауына әдеттендіру керек.

Бесікте жатқанда бала аузын ашып жататын болса, жастығын биіктетіп, басын көтеріңкіреп, иегін төсіне игізіп жатқыз. Соның өзінде бірнеше жұмадан соң аузын ашып жатуды қоймаса – дәрігерге керсет.

Сурет. Мұрынның құрылысы

(Тыныс жолын жарып көрсеткендегі ішкі көрінісі)

 

1-маңдай сүйегінің қуысы - тыныс жолымен жалғасады; 2-мұрынның ортаңғы кеуілжірі; 3-мұрынның жоғарғы кеуілжірі; 4-мұрынның төменгі кеуілжірі; 5-сына сүйегінің қуысы - тыныс жолымен жалғасады; 6-есту түтігінің тесігі - мұрын құлақтың ортаңғы бөлігінен жұтқыншақ бөлікке келігі ашылған (құлақтың құрылысын қараныз). 

  Жарияланған-2016-09-28 15:22:16     Қаралды-1294

Мәлімет сізге көмек берді ма

Загрузка...

600 ЖЫЛ ЖАСАҒАН ШЫНАР

...

Шыршық өзенінің жоғары ағысында алып шынар ағашы бар. Шынардың үлкендігі сонша, бірталай адам қол ұстасып тұрып құшақтаса да, құшақтары жетпейді екен. Көлеңкесіне бірнеше жүз адам бір незгілде демалатын көрінеді.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

Жеміс-жидектерді өңдеп алынатын өнімдер

...

Пюре - аздап қайнатылған және қорға арналған жеміс- жидек өнімдері, оның тек бір ғана түрінен жасалады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

КЕСПЕ САЛҒАН ЕТ

...

Осы тағамды дайындауға арналған бүйрек тұзды суға салып асылады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ЧЖАН ЦЯНЬ

...

Орта Азия мен Қазақстан жеріндегі ру-тайпалық одақтар мен ертедегі мемлекеттердің әлеуметтік-саяси құрылымы, олардың өзара және Орталық Азиядағы көне иелектермен байланысы жөніндегі алғашқы деректерді бізге Чжан Цянь жеткізді.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

КЕНЕСАРЫ ХАН

...

Кенесары Қасымұлы (1802-1847 жж.) - қазақтың ірі мемлекет қайраткері, қолбасшы. Кенесары 1841 жылы бүкіл қазақ халқының мақұлдауымен хан көтерілген Қазақ хандығының соңғы ханы. 1837-1847 жылдардағы қазақ халқын басқыншылардан азат ету күресінің басқарушыс

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ВАНИЛЬДІ КИХЕЛАХ

...

Қамырдан жасалған құырма сияқты тағам осылай аталады. Бұл тағам қамырға химиялық қопсытқыш қосып дайындалады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »