UF

АСЫЛ МЕТАЛДАР

Категориясы: Технологии


Асыл металдарға алтын, күміс, платина және осы платина тобына жататын иридий, осмий, палладий, рутений және радий металдары жатады. Басқа металдарға қарағанда, асыл металдар химиялық әсерлерге тұрақтылығымен, оңай иілгіштігімен (алтын, күміс), баяу балқығыштығымен (платина, т.б.) және әсемдігімен ерекшеленеді. Табиғатта асыл металдар құрамында аз да болса қоспалар кездеседі. Ондай қоспалардан асыл металдарды сумен жуу, амальгамалау, сынып қоспасынан тазарту, цианды тұздар ерітіндісінде сүзу, тұндыру және афоринаттау, яғни тазарту арқылы алады. Асыл металдардың беріктігін арттыру үшін құрамына мыс, мырыш, никель, т.б. металдар қосады. Олардың құймаларынан құнды құймалар: металл ақша, медальдар, тіс протезін жасайды.

Қазақстанда асыл металдардан алтын мен күміс өндіріледі. Алтынның елімізде 30- дан астам кен орындары бар. Ірілері: Арқарлы, Бақыршық, Майқайың, т.б. Олардан басқа қоспа түрінде Ақжол, Балқаш, Зырянов кеніштерінен де өндіріледі. Күміс кен орындары: Бозшакөл, Қоңырат, Ақтоғай, Айдарлы, Бақыршық, т.б. Платина кентастары елімізде өте сирек ұшырасады және оның мөлшері де аз. Олар Бетпақдаланың, Солтүстік Балқаш, Солтүстік Ұлытау, Кемпірсай (Ақтөбе облысы), Шар (Шығыс Қазақстан обылысы) өңірлеріндегі тау жыныстарында кездеседі. Кейінгі зерттеулерде Қалба жоталарындағы кейбір қорымдардан табылған.

  Жарияланған-2015-11-26 15:52:08     Қаралды-4708

Мәлімет сізге көмек берді ма

МУДИ (ВЕНГР ОВЧАРКАСЫ)

...

Бұл Венгрия шопандары XIX ғасырда шығарған венгр овчаркасы.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ІНЖІР ОЙЛАСЫ

...

Жеміс массасы мен жаңғақты қант-сірне шырынына қосып қайнатып, бадам және грек жаңғағымен әшекейлеген тағам осылай аталады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

Кальмарлар ұша алады

...

Тынықмұхит кальмары – «ұшатын» мүмкіндігі бар, онқолды тұқымдастардың ішіндегі басаяқты ұлулар түрі.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ХАЛВАЙТАР

...

Ұннан жасалған сүйық алуа осылай деп аталады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

АЛТЫБАҚАН

...

Ертеректе ауыл сыртына кұрылған алтыбақан жастардың кешке ойын-сауық құратын жері болған. Оны қазақтың ежелгі ұлттық ойыны деп те атайды. Алтыбақан көшпенді халық үшін өте қолайлы, себебі тез жиналып, тез құрылады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

БАЯН БАТЫР

...

Баян батыр қазақ-жоңғар шайқасына қаншама рет атой салып кірген. Жекпе-жек ұрыстарда жаудың талай батырын жер жастандырған. Осындай көзсіз ерліктері үшін халық «Батыр Баян» деп атап кеткен. Батыр Баян қалмақтармен болған ірі соғыста ағасы Сарымен бірге ше

ТОЛЫҒЫРАҚ »