UF

БАЛЫҚШЫЛЫҚ

Категориясы: Жануарлар


Балықшылық бұрындары қазақта кең тарамаған, тек үлкен, балығы мол сулардың -жағасында жұт немесе басқа себептермен көшу-қонуға шамасы келмей қалған қазақтардың ғана айналысатын кәсібінің түрі еді. Балық табиғат-ананың сыйы болғандықтан, Атырау, Арал, Балқаш және оларға құятын өзендер - Жайық, Сыр, Іле, сондай-ақ Ертіс жағалауларында балықшылықты кәсіп еткен қазақ қауымының пайда болуына әкеліп соқты. Балықшылар балык аулауға қажет жабдық, аспаптарды - жасап алуды үйренді, балық аулаудың тиімді мезгілдерін, орындарын, әдіс-тәсілдерін меңгерді.

Адамзат тұрмыс-салтында мал бағып, егін егуді үйренбей тұрғанда-ақ, аңшылықпен қатар балық аулаумен айналысқан. Әуелі балықты тұйық жерге қуып қамап, қолмен ұстап, шанышқы, найзаман түйреп ұстаса, соңынан қайықты ойлап тауып, қармақпен аулауды, тор салуды үйренеді. Мұнымен қатар абақ деп аталатын арнайы шыбықтан қылған торды пайдаланған. Кіре беріс аузы кең етіп жасалып, абақтың ішіне қарай тарыла түседі. Абақтың ішіне кірген балық қайтып шыға алмай, қамалып қалатын болған.

Қазақтар балықты тұздап, кептіріп қақтайтын және ыстайтын. Осылай өңделген балық ұзақ сақталады. Балықты әуелі тұздайды, сосын желбезегінен іліп қойып күннің жылуына кептіреді, балықтың майы бүкіл денесіне тарап, дәмі кіреді. Ыстаудың алдында да балықты тұздап алады, майлы балықты жылы бөлмеде, майсыз балықтарды ыстық бөлмеде түтіндетіп ыстайды.

Ертеректе қазақ балыққа қақалып өлсе, туыстары балықпен сыйлаған адамнан құн сұрайды екен. Сондықтан қазақ қонаққа балық асса, «ал, же» деп айтпайды екен. «Алдына ас қойдым» деген сөз де, тегі, балықшылардан шыққан болуы керек.

Мерекелерде, тойларда әр түрлі ат ойындары жүргізіліп келеді. Енді осы ойындардын бірнешеуімен танысыңдар.

  Жарияланған-2015-11-17 16:19:45     Қаралды-398

Мәлімет сізге көмек берді ма

Загрузка...

ҚЫРҒИ

...

Қырғи - қаршыға тұқымдасына жататын жыртқыш құс. Оның түр-түсі де қаршығаға мейлінше ұқсас. Қырғидың дене тұрқы - 30-43 см, қанатын жайғандағы ұзындығы - 18-26 см, салмағы 120- 280 г. Ұябасары шәулісіне қарағанда кесектеу.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

АСҚАБАҚ БАСЫТҚЫ

...

Піскен асқабақтың қабығы жұқалап аршылады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ҚАНДАЛАТ

...

Бұл - ұн мен қантқа аунатып алған өрік сүйектерінен жасалатын тәтті тағам.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ХАКІМЖАН НАУРЫЗБАЕВ

...

Хакімжан Есімханұлы (1925-2009) - Қазақстанның тұңғыш кәсіби мүсіншісі, халық суретшісі. Ол Қостанай облысында дүниеге келген. Харьковтағы көркемөнер институтын бітірді. Алматы қаласындағы көркемсурет училищесінде тұңғыш рет мүсіншілер үйірмесін ұйымдасты

ТОЛЫҒЫРАҚ »

Намыс жеңістен де маңызды

...

Бұл оқиға 2012 жылы желтоқсанда болды. Испанияның Наварра провинциясында күшті атлеттер мен тұлғалы жүлделі қордың қатысуымен ірі халықаралық жарыстар болған. Бірақ, бұл сайыстар тарихқа тіпті үздік спорттық жетістіктермен келмеді.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

Кейбір сегізаяқтылар басқа организмдердің де көшірмесін жасай алады

...

Thaumoctopus mimicus(лат.) — Octopodidae тұқымдас сегізаяқтылардың бір түрі. Кейбір түрлері 60 см ұзындыққа дейін жетеді. Әдетте денесінің түсі қоңыр және ақ сызықтармен және дақтармен араласа отырып түзіледі. Сыртқы пішінін басқа жыртқыштар тарапынан қа

ТОЛЫҒЫРАҚ »