UF

АСПАНДА ЖҰЛДЫЗДАР ҚАНДАЙ БОЛАДЫ?

Категориясы: Ғарыш


Жұлдыздар галактикалардың негізгі «тұрғындары» болып табылады. Жұлдыздар - Күн сияқты ыстық шарлар. Осыған қарамастан, бұл аспан денелерінің әлемі керемет әртүрлі. Алып жұлдыздар мен супер алыптар бар. Мысалы, Геркулес шоқжұлдызындағы Альфа жұлдызының диаметрі Күннің диаметрінен 200 мың есе үлкен. Бұл жұлдыздың жарығы Жерге дейінгі қашықтықты 1200 жылда (ал жарық жылдамдығы секундына 300 мың шақырым) жүреді. Алыптың экваторын ұшақпен айналып өту мүмкін болса, 80 мың жыл керек еді.

Сондай-ақ мөлшері жағынан Күннен, тіпті Жерден де айтарлықтай кіші ергежейлі жұлдыздар бар. Мұндай жұлдыздардың заты әдеттен тыс тығыз. Осылайша, Койпер «ақ ергежейлі» затының бір литрінің салмағы шамамен 36 мың тоннаны құрайды. Мұндай заттан жасалған сіріңкенің салмағы шамамен 6 тонна болады.

Нейтрондық жұлдыздардың тығыздығы одан да көп. Олардағы заттың орташа тығыздығы текше сантиметрге 100 миллион тоннаға жетеді. Мұндай жұлдыздар негізінен ядролық бөлшектерден – нейтрондардан тұрады және мәні бойынша орасан зор атом ядросын бейнелейді.

Жұлдыздар бетінің температурасы бойынша да ерекшеленеді - бірнеше мыңнан ондаған мың градусқа дейін. Түсі қызыл жұлдыздар «салқын» болып саналады. Олардың температурасы «бар болғаны» шамамен 3-4 мың градус. Сары-жасыл түске ие Күннің бетінің температурасы 6 мың градус. Ақ және көкшіл жұлдыздар ең ыстық, олардың температурасы 10-12 мың градустан асады.

Көптеген жұлдыздардың ұқсас ыстық спутниктері бар. Әлемде қос, үш және одан да күрделі жұлдыз жүйелері бар. Бұл жұлдызды «отбасылар» бір-бірімен өзара гравитациялық күштерге ие және ортақ массалар центрінің айналасында айналады.

Галактикадағы жұлдыздар өте күрделі траекториялар бойымен қозғалады. Күн жүйесі ғарышта орасан зор жылдамдықпен (секундына 250 шақырымдай) ұшып келеді. Галактикалық орталықтың айналасындағы төңкерісті аяқтау үшін 180 миллион жыл қажет.

  Жарияланған-2024-04-19 11:47:55     Қаралды-152

Мәлімет сізге көмек берді ма

ЖЕР ТУРАЛЫ ҚЫЗЫҚТЫ ДЕРЕКТЕР

...

Бұл мақалада біздің жер туралы қызықты деректер талқыланады

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ЧАГОС АРХИПЕЛАГЫ

...

Үнді мұхитындағы архипелаг.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ЖАҢҒАҚ ҚОСЫЛЫП, БАЛ ЖАҒЫЛҒАН КӨКНӘР

...

Бұл - қант-бал шырынында қайнатылып, грек жаңғағы немесе фундук қосылған көкнәр дәнінен жасалады. Қиғаш төрт бұрышты формаға келтіріледі.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

СПЕЛЕОЛОГИЯ ТУРАЛЫ НЕ БІЛЕМІЗ?

...

Спелеология - үңгір тану. Үңгірлер туралы ілім. Бұл - дәл осы мағанасында бүгінгі ғылым тіліне орныққан ұғым. Орныққанды айтамыз-ау, спелеологияның өзі сала-сала болып, небір ғылыми пайымдауларға өріс ашып беріп отыр.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

СУПЕРҚАП ДЕГЕН НЕ?

...

Біздің алдымызда кітап жатыр. Ең алдымен оның мұқабасы көзімізге түседі. Оның қатты да, жұмсақ та болуы мүмкін. Жұмсақ мұқаба жәй қағаздан жасалады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

КҮЙМЕСГҮЛ

...

Күймесгүл - көпжылдық, өте улы өсімдік. Бұтақты сабағын қалың түк басқан. Гүлі күлгін қызғылт түсті. Жағымсыз иісі болғандықтан, мал да жемейді. Ұлпасынан қатты күйдіргіш зат бөлінеді. Жаңбырлы күндері гүлін бұтағымен жұлып алса, денеге тиген жерін күйдір

ТОЛЫҒЫРАҚ »