UF

ЖЕЛКЕНДІ ҚАЙЫҚ СПОРТ ТАРИХЫНАН

Категориясы: Спорт


Желкенді кемемен жүзу өнерін дүниежүзіне паш еткен саяхатшылар арасында екі есім ерекше аталады. Олар: Тур Хейердал мен Френсис Чечестер. Желкенді қайықпен жүзу өнерін бірінші меңгерген ел - Англия (1661 жыл). Ең бірінші желкенді «Яхта» деп аталатын қайық Голландия елінде жасалыныпты. Польшалық капитан В.Гловацкийдың «Желкеннің қызықты әлемі» деген кітабында бұл өнердің қыр-сыры егжей-тегжейлі баяндалады.

Желкенді қайықпен еларалық байланысқа 1601 жылы ең бірінші болып шыққан голландиялық дәрігер Генри де Вогт деген адам болған деген тарихи дерек бар. Ол Голландиадан Англияға жол сапарына шығыпты.

Желкенді Яхта қайығымен халықаралық жарыс 1891 жылы өтіп, оның жеңімпазы Лоулор Атлантиканы кезіп өтіп, Америка жағалауына дейін жетеді. Ал 1895 жылы шотландиялық теңізші Джошуа Слохам өзінің “Спрее” деп аталған желкенді қайығымен жер шарын 3 жыл 2 ай 2 күнде айналып өтіпті.

Желкенді яхтаны пайдаланып жарыс жолына шығу 1715 жылдан басталып, күні бүгінге дейін бір таластаған емес. Ал “Америка кубогы” үшін жарыс 1851 жылдан бері өткізіліп келеді.

Бұл алғашқы жарыста озып шыққан Стивенс деген адам 3 килолық күмістен құйылған құмыра алыпты.

1922 жылдан бастап ерлер арасында дүниежүзінің біріншілігі өтіп келеді.

Алғашқы олимпиада бағдарламасы бойынша жарыс 1990 жылы Францияда өтілді. 1983 жылдан бастап Атлантиканы екі рет басып өтіп, Франция жағалауынан Бермуд аралына жетіп және кері қайту жарысы өтіп келеді. Жарыс жолының қашықтығы 11 мың шақырым.

Барлық желкенді қайықтар спортын бас аратын халықаралық желкенді қайық одағы 1907 жылы өз шаңырағын көтерді (ИЯРУ). Қазір оның 84-ке жуық мүшелері бар.

Желкенді пайдаланып саяхат жасау тек су үстінде ғана емес, құрғақта да пайда бола бастады. 1968 жылы Түркмен Республикасындағы Қарақұмда дөңгелекті желкенді қайықтар желдің күшімен ілгері жылжуда.

Мамандардың есептеуі бойынша егер үлкен кемелер желкенмен жүзетін болса, онда жанар жағар майды 20% дейін үнемдеуге болады екен.

Желкенді қайықтардың халықаралық талапқа жауап беретін 22 түрі бар. Олардың ішіндегі негізгілері - «Дракон», «Летучий юниор», «Лазер», «Развивающаяся двойка», «Моль» тағы басқалар.

Желкенді қайықпен саяхатқа шығушылар нағыз жау жүректілер деуге әбден болады. Мысалы, 1891 жылы мұхитта жүзу марафонынан жеңімпаз Лаулор 45 күннен кейін мәреге жетсе, екінші орынды иеленген Эндрю 63 күнде межелі жерге жетіп жығылыпты.

Әдебиет: Қобланов Ж.Н., Ысқақов Ж.Ж. Спорт терминдерінің сөздігі мен тарихы. -Алматы, 2002. -281 б.

  Жарияланған-2019-06-27 13:59:33     Қаралды-156

Мәлімет сізге көмек берді ма

Загрузка...

ЖАҢҒАҚ ШӘРБӘТІ

...

Бұл - грек жаңғағының дәні мен цукат қосылған сүт-помада-кәмпит массасы.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ТОҒЫЗҚҰМАЛАҚ ОЙЫНЫ

...

Тоғызқұмалақ шахмат, дойбы, нард, калах тағы басқа ойындар секілді арнаулы тақтада ойналады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

КОМЕТА

...

КОМЕТА (грек. kometes) - құйрықты жұлдыз, дәл мағынасы ұзыншашты - аспанда оқта-текте тұманданған объект түрінде байқалып, жұлдыздарға қатысты орын ауыстыратын және әдетте центрінде қылаң түйіртпегі (ядросы) бар, Күн жүйесіндегі аспан денесі.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ӘБІЛҚАЙЫР ХАН

...

Тәуке хан қайтыс болғаннан кейін Әбілқайыр қазақ елінің бас хандығына таласады. Бірақ мұрагерлік жолмен таққа Тәукенің ұлы Болат отырады. Ол кейін өзінің күшімен, айласымен, шабуылды ұйымдастыра білетін әскери қолбасшылығымен, батырлығымен, ақылдылығы жән

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ӘЛЕМНІҢ БЕСІНШІ МҰХИТ, ОЛ ҚАНДАЙ МҰХИТ?

...

Дүние жүзінде Атлант, Тынық, Үнді, Солтүстік Мұзды мұхиттардан басқа және олардың бәрінен де үлкен бір мұхит бар.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

МИФТЕР

...

Адамның қиялдан, ойдан шығарған барлық ауызекі дүниелері мифтер, аңыздар, әфсаналар, жырлар, ертегілер болып түрлі жанрларға жіктеледі. Бұл жанрлардың ортақсипаттары коп-ақ, дегенмен, оларды бір-бірінен ажыратып, өзгешелеп тұратын бірқатар ерекшеліктері д

ТОЛЫҒЫРАҚ »