UF

ЕСКЕКШІЛЕРІ СПОРТЫ ТАРИХЫНАН

Категориясы: Спорт


Ескекті қайықпен серуендеу, саяхатқа шығу, жихангерлік адам баласының ерте заманынан-ақ меңгерген кәсібі деуге әбден болады.

Ертедегі славяндар біздің дәуірімізден 4000 жыл бұрын-ақ ағаштан ойып қайық жасап, Дон өзенін қуалай балық аулауды кәсіп еткендігіне археологиялық деректер куә.

Ал бертін келе саудагерлер ескекті желкенді қайықты жүк тасу үшін пайдаланса, әскери қолбасшылар жауынгерлерін өз жауына тұтқиылдан шабүіл жасауға пайдаланды. Рим империясы кезіңде екі қабатгы кемелер жасалынып, оның бірінші қабатында ескекшілер, жоғары жағында қолбасшылар өз жасақтарымен орналасқан. Мұндай кемені биремы деп атаған. Ескекшілері бар қайықтар тек жүк тасу құралы ғана емес, бірітіндеп көңіл көтеріп, серуендейтін жарыс көлігіне де айнала бастайды. Осындай алғашқы ескекті қайықпен жарыс 1300 жылы Италияның Венеция қаласы тұрғындары арасынды еткен деген дерек бар.

Ал Англия мемлекетінде 1715 жылдан бастап елдің ең үздік «Қайық айдаушысы» жарысы күні бүгінге дейін өткізіліп тұрады екен. Ал индиялықтар 80-120 ескекшілер бар кемелар жасап, өз мұқтаждықтарын қанағаттандыру үшін пайдаланыпты.

Есу спортының өз отауын тіккен мерзімі 1715 жылдан басталған, міне осы уақыттан бастап академиялық есу қайығы және байдарка қайығы арқылы спорт жарыстарын өткізу кәсіби спортқа айнала бастады. Қазіргі кезенде ескекті қайықпен өтетін спорт бәсекесінің негізгі алты түрі бар.

Өткен ғасырдың аяғына таман Англия, Германия, Швецария, Бельгия, Франция және Италия мемлекеттерінде ескекшілер пайда болса, 1892 жылдан бастап ескекшілердің халықаралық федерациясы құрылды, оның қазіргі кезенде 73 мүше елдері бар.

1893 жылы бірінші Европа біріншілігі өтсе, 1990 жылы ескекті қайыққпен жарысушылар Париж қаласында өткен олимпиадалық ойында сайысқа түсті. 1962 жылдан бастап дүниежүзілік біріншілік өтіп келеді. Алғаш бұл жарысқа қатынасушылар тек ерлер ғана болса, 1976 жылдан бері әйелдерде ескекке отырды.

Ғскекті қайықпен жарысудың ұзақтығы ерлер үшін 2000 м, әйелдер үшін 1000 м қашықтық. Жарысушы ескекшілердің межелеген жерден өтудегі шапшандығы 3,2 м/с-тен 5,8 м/с дейін.

Олимпияда тарихында есу спортынан чемпион атағын алған Юрий Тюкалов - бірінші спортшысы. Ал Вячеслав Иванов - қатарынан үш олимпиада (1956, 1960, 1964 жылдар) чемпионы аталған дүниежүзіндегі бірінші спортшы.

Дүниежүзінде В.Ивановтың көрсеткішін қайталаған үш спортшы бар. Олар: Пиңаева-Хведосюк, Владимир Морозов және Владимир Парфенович.

Әдебиет: Қобланов Ж.Н., Ысқақов Ж.Ж. Спорт терминдерінің сөздігі мен тарихы. -Алматы, 2002. -281 б.

  Жарияланған-2019-06-25 17:02:41     Қаралды-86

Мәлімет сізге көмек берді ма

Загрузка...

ҚАЗАҚТЫҢ ТӘТТІ МАҢЫЗЫ (КРЕМ)

...

Қант суға ерітіліп, 20-30 минут бойы қою шырын пайда болғанша қайнатылады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ҚОРҒАЛЖЫҢ ҚОРЫҒЫ

...

Қорғалжың қорығы 1958 жылы Ақмола облысының бірнеше көлді (Қорғалжың, Теңіз) алқабының табиғат байлығын қорғау, құстарға қамқорлық жасау, қоқиқаз, аққулардың санын көбейту мақсатымен ашылды.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ҚЫЗЫЛ КІТАПҚА ТІРКЕЛГЕН ҚАЙЫҢ ТҮРЛЕРІ

...

Қазақстанның 1981 жылы жарық көрген Қызыл кітабына қайыңның 3 түрі - қызыл кайың, талас қайыңы және Ярмоленко қайыңы тіркелген. Бұл үшеуі де әрі сирек кездесетін, әрі шағын жерлерде ғана өсетін эндемик түрлерге жатады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ГИЛЬОМ ДЕ РУБРУК

...

1253 жылы француз королі Людовик IX жіберген фламандтық монах Рубрук басқарған елшілік Моңғолияға сапарға шығады. Бұл миссияның максаты: моңғолдар арасында христиан дінін уағыздаймыз деп, оның астарында Ұлы хан мен ислам дінін ұстанған елдерге қарсы одақ

ТОЛЫҒЫРАҚ »

БАКС ТАРИХЫНАН

...

Жұдырықтасу адам қоғамының тарихында және ертедегі олимпиада бағдарламасында - панкратион деген атпен белгілі болған спорт.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

АҚҚАЛАҚ

...

Аққалақ - Қазақстандағы жыртқыш аңдар ішіндегі ең кішкентайы. Ұзындығы - 35 см. Ол - батыл, айлакер, ұзын құйрықты аң. Аққалақты кейде «аққия» деп те атайды. Қыста жүні ақ, жазда арқа жүні қызыл қоңыр немесе қара бурыл, бүйірі қара, бауыры ақ болады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »