UF

ПУМИ

Категориясы: Жануарлар


Бұл да ертеден келе жатқан бақташы ит тұқымының бірі. Венгрияның далалы аудандарында шығарылған. Пуми мен ұсақ неміс овчаркаларын шағылыстыру арқылы алынған. Қой, шошқа, сиыр және құс бағу үшін пайдаланылады. Алғаш рет пуми Батыс Украинаға әкелінді. Қазіргі кезде Қазақстанда да кең тараған.

Пуми өте жақсы бақташы ит тұқымы болып табылады. Тез үйреніп, тез дағдыланады. Қойды да сирек қабады. Мұның басты кемістігі - өте ұсақ. Соған орай биік шөпті және бұталы жерлерде мал бағуы қиын. Сондай-ақ малды жыртқыш аңдардан да қорғай алмайды.

Конституциялық типі бойынша ашаң, ширақ типке жатады. Сүйегі жеңіл. Төбетінің шоқтығынан биіктігі 40-45 см, қаншығының бұл көрсеткіші – 35-40 см. Жүні қатты, қысқа. Түбіті қалың. Үстіңгі ернінде «мұрты», төменгі ернінде тамағынан бастап «сақалы» бар. Мұрты да, сақалы да тікірейіп немесе толқындалып тұрады.

Жүнінің түсі реңді сұр, қара, сарыала, ашық қуқылсары және қоңыр келеді.

Сына тәрізді басы қысқа, ашаң, бас сүйегі айтарлықтай кең. Маңдайы тегіс, тұмсығының маңдайға ұласар тұсы онша көзге ұрмайды. Тұмсығы қысқа, сүйір. Бірақ мұрты мен сақалына бола жуан әрі ұзын болып көрінеді. Үш бұрышты құлағы тік және жартылай тікейеді. Былайынша жан-жағына жалпылдап жүреді де, қауіптенген сәтте жоғары көтеріп алады.

Көзі түйме секілді дөңгелек, қоңыр түсті үлкен.

Тісі мықты, ақ, бір-біріне тығыз орныққан. Қайшы тәрізді тістеседі. Күрек тістері бір сызық бойына орналасқан.

Мойны бұлшық етті, бірақ ашаң әрі қысқа. Кеудесі кең де терең. Көкірегінің астыңғы қыры садақ сүйегімен бір сызықта тұрады. Іші тартыңқы. Шоқтығы биік. Бірден көзге түседі. Арқасы қысқа болғанмен серпімді, аздап доңестеу. Сауыры өзіне тән кең, жұмыр, құйымшағына қарай салынды.

Алдыңғы аяқтары түзу және қатарлас. Алдыңғы жіліншіктері қысқа. Жүні қалың болғандықтан аяғы жуан болып көрінеді.

Артқы аяқтары артынан қарағанда түзу де қатарлас. Бөксесі бұлшық етті, тізе бұрыштары байқала қоймайды. Сирақтары қысқа, тірсек буындары ашаң, тегіс. Табаны (артқы да, алдыңғы да) тығыз, жұдырық сияқты, әрі жалпақ та үлкен болып көрінеді. Тырнақтарының түсі - қара.

Жеңіл қозғалып, ширақ жүреді. Жақсы секіре алады. Өзіне тән жүріс мәнері - тез де жеңіл шоқырақтау.

  Жарияланған-2019-06-17 17:28:56     Қаралды-225

Мәлімет сізге көмек берді ма

Загрузка...

ВАНИЛИН ҚОСЫЛҒАН ЖАҢҒАҚ КӘМПИТТЕРІ

...

Кастрюльге сүт құйылып, қант және сарымай салынады. Бұқтырылған қоспа отқа қойылып түбі күйіп кетпес үшін араластырыла отырып, қоюланғанша пісіріледі.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

БАЛСЫЗ КҮНБАҒЫС КӘЗИНЕГІ

...

Бұл - күнбағыс дәнінен жасалатын төрт бұрышты немесе қиғаш төрт бұрышты тәтті тағам. Бадамнан жасалатын кәзинек схемасы бойынша дайындалады. Бұйым тығыз жабылатын қақпағы бар қаңылтыр қораптарға салынады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

АУА ӨЛШЕУГЕ БОЛА МА?

...

Әйгілі ғалым Галилео Галилей бұдан 300 жылдай бұрын көпшілікті таң қалдырып... ауаны өлшепті.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ТОРҒАЙ

...

Торғай, Торғай үстірті - батысында Оңтүстік Орал (Мұғалжар) тауымен, шығысында Сарыарқамен шектесетін жазық өлке. Торғай атауы «кең алқаптағы өзен, су» ұғымын білдіруі мүмкін деген жорамал бар. Солтүстігіндегі Тобыл аңғары жазығынан оңтүстігіндегі Шалқарт

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ҚОЙ - КӨШПЕЛІ ҚАЗАҚ ӨМІРІНДЕ ӨМІРІНІҢ АЖЫРАМАС БӨЛШЕГІ

...

Ежелден қазақ халқы көшпелі ғұмыр кешті. Мал мен оның өнімдері көшпелі өмірде аса қолайлы игілікке саналды.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ЕҢ БЕРІК, ЕҢ ЖҰМСАҚ ҚАЙ МЕТАЛЛ?

...

Әуелі ең берік металл туралы. Оның аты – титан, күміс түсті - ақ, сыртқы түр: болатқа ұқсайды.

ТОЛЫҒЫРАҚ »