UF

СУПЕРҚАП ДЕГЕН НЕ?

Категориясы: Өнер


 

Біздің алдымызда кітап жатыр. Ең алдымен оның мұқабасы көзімізге түседі. Оның қатты да, жұмсақ та болуы мүмкін. Жұмсақ мұқаба жәй қағаздан жасалады. Ежелгі кезде мұқабалар сыртына алтын жалатқіш сафиян былғарыдан жасалады екен.

Өте құнды кітаптардың мұқабасы металл тиекшелермен бекітіліпті.

Кейбіреуінің бұрыш-бұрышы беріктік үшін әлгіндей металл тақташалармен көмкеріліпті.

Осы заманғы кітаптарда кейде мұқабаның сыртына сурет салынып, шығарманың, автордың аты-жөні жазылған қағаз қап кигізіледі, ол суперқап деп аталады.

Енді кітапты ашып көрейік. Сол жақта - мұқабаның ішкі жағы, оң жақта - кітаптың бірінші беті. Бір-бірімен жалғасып тұтас жатқан осы екі парақ форзац аталады. Дәл осындай форзац кітаптың аяқ жағында да болады. Оған сурет салынуы да мүмкін, сурет салынбай бос жатуы да мүмкін.

Тағы да бір бетті ашып көрейік. Сол қол жағында - фронтиспис, оң қол жағында - титул.

Бұл не деген сөздер?

Фронтиспис - кітаптың ең басты мазмұнын ашатын сурет. Оның орнына кейде жазушының өз портреті берілуі де мүмкін.

Ал, титулге кітаптың аты, қай баспада басылғаны көрсетіледі.

Егер кітап бірнеше бөлімнен тұратын болса, әрқайсысының алдына шмуцтитул деп аталатын дербес титул беріліп, тараудың аты не рет саны көрсетіліп, сурет салынады.

Кейде әр тараудың басына шағын сурет салынады, оны беташар сурет - заставка деп атайды, ал соңында да сурет ұшырасса, оны тиянақ сурет - концовка деп атайды.

Кітаптың тартымды боп шығуы жазушымен қоса, суретшінің де еңбегіне байланысты болғандықтан, ол тек әдебиеттің ғана емес, бейнелеу өнерінің де туындысы боп саналады.

 

Каменева Е. Кемпірқосақтың түсі қандай? -Алматы: Өнер, 1981. -168 б.

 

  Жарияланған-2016-11-14 15:12:17     Қаралды-1495

Мәлімет сізге көмек берді ма

МИПАЛАУ - ҚҰРМЕТТІ ҚОНАҚТАРҒА ТАРТЫЛАДЫ

...

Мипалау көбінесе құрметті қонақтарға қазақша еттен кейін тартылады. Сол кісілердің рұқсатымен бүкіл дастарқан басындағылар ауыз тиеді.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ӘЛЕМДЕГІ ЕҢ ЖЫЛДАМ ҚҰСТАР

...

Құстар - жердің ең жылдам тіршілік иелері, өйткені жануарлар әлемінің құрлық немесе суда жүзетін құстарының бірде-бір өкілі олармен жылдамдығымен салыстыра алмайды.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ГРЕК ЖАҢҒАҒЫ ҚОСЫЛҒАН, БАЛ ЖАҒЫЛҒАН РУЛЕТ

...

Дайын қамыр мөлшері 20 х 25 сантиметрден келетіндей етіліп жайылады. Оның бір шеті екінші шетінен жұқалау болуы керек.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ШЕГІРШІН – ПОДАГРАНЫ ЕМДЕУ ҮШІН ҚОЛДАНЫЛАДЫ

...

Шегіршін ылғалды шабындықтарда, орманның шеттерінде, сайларда, өзен жағасында, бұталардың арасында өседі.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ҚАРА АЛХОРЫ ҚОСЫЛҒАН КҮРІШ

...

Күріш күрмегінен тазартылып, жуылады, кептіріліп қуырылады. Мұқият жуылған қара алхоры жартылай дайын болғанша қайнатылады да дәндері алынып тасталып, жіңішкелеп тілінеді.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ӨГЕЙШӨП – ШАШҚА ЖАҒЫМДЫ

...

Өгейшөптің жапырақтары тер шығарады, қабынуға қарсы әсер етеді, қақырық түсіреді.

ТОЛЫҒЫРАҚ »