UF

ЖАНР

Категориясы: Өнер


Суретшілер әр қилы шығармалар тудырады. Біреуі табиғатты, екіншісі адамды бейнелесе, үшіншісі күнде көріп жүрғен қарапайым заттарды кескіндейді. Міне, шығармаларды сол нені бейнелегеніне қаран, жанрға бөлетін болған.

Василий Иванович Суриков орыс тарихына құмар-тын. Оның «Стрелецтерді дарға асқан күнгі таң», «Меншиков Березовода», «Боярина Морозова» және де басқа шығармалары өткен ғасырлар оқиғаларына арналған. Сондықтан да біз оларды тарихи жанрдың туындылары деп санаймыз.

Теңіз көріністерін салуды сүйетін суретшілерді латынның «marinus» - теңіз деген сөзінен шығарып маринистер деп атайды. Орыс маринистерінің ең көрнектісі И.К.Айвазовский болды. Ол өмір бақи бірде бұлқанталқан тулап, бірде моп-момақан тыныш жататын теңіз жазирасын бейнелеп өтті.

Кей суреттерден ұрыс даласындағы шайқастарды көреміз. Ондай шығармалар батальдық жанрға жатады. Батальдық тақырыпта шығармалар тудыратын суретшіні «баталист» деп атайды. Орыс суретшісі В.В.Верещагин мен совет суретшісі М.Б.Греков, міне, осындай баталистер еді. Әйгілі «Тачанканы» қай-қайсыңыз да жақсы білетін шығарсыз.

Ендеше, көз алдыңызға мына бір суретті ұсынайық: шамасы, шеберханаға келіңкірейтін кішкене бөлме. Мольберт алдында жас өспірім бала отыр. Қолы сидиған ұзын; оғам үстіндегі көкірекшесі әлдеқашан симай қалған. Ол қарсы алдында отырған қызғылт көйлекті кішкене қыздың суретін салып отыр. Қимылынан, отырысынан, қол сілтесінен шабыт сезіледі. Терезеден түскен жұмсақ нұр кішкене бөлмеге жарық беріп, суретші баланың арқасына, шашына, қыл қалам ұстаған қолына ерекше сәуле төгеді. Өмірдің өзінен ойып алынған осы бір «Жас суретші» деп аталатын шығарманың өне бойы нәзік сырға, жырға толы. Оның авторы - XVIII ғасырдағы талантты орыс суретшісі И. Фирсов.

Бұл тектес шығармалар тұрмыстың жанрға жатады. Оларды көбіне көп «жанрлық бейнелеу өнері» деп те атайды. Голланд суретшісі Питер Брейгельдің «Шаруалар биі» картинасы да - тұрмыстың жанр туындысы.

Бұлардан басқа да жанрлар бар. Олар туралы «Интерьер», «Натюрморт», «Пейзаж», «Портрет» деген мақалалардан оқисыздар.

Сіз бұл кітаптан, сол сияқты, өнердің алуан түрлері туралы да мағлұмат ала аласыздар. Мәселен, бейнелеу өнері, графика немесе мүсін өнері. Көркем өнердің қай саласында да шығармалар жанрға бөлінеді.

Каменева Е. Кемпірқосақтың түсі қандай? -Алматы: Өнер, 1981. -168 б.

  Жарияланған-2016-11-03 13:52:25     Қаралды-2845

Мәлімет сізге көмек берді ма

ӘЛЕМНІҢ ҒАЖАЙЫП ОРМАНДАР

...

Орман ішінде қай жағына қарасаң да, небір кереметтерге кенелесің...

ТОЛЫҒЫРАҚ »

МІРЖАҚЫП ДУЛАТҰЛЫ (1885-1935)

...

Міржақып Торғай өңірінде өмірге келген. Әкесі Дулат сауатты адам болған. Міржақып кезінде қазакша-орысша білім алған. Ақындық дарыны ерте дамыған. Оның шығармашылығы аса бай. «Серке» газетінде жарияланған «Жастарға», «Біздің мақсатымыз» атты өлең, мақалал

ТОЛЫҒЫРАҚ »

МЕЙІЗ ҚОСЫЛҒАН МЕРЕКЕЛІК ӨРМЕ

...

Қамыр сүтке қатты етіліп иленеді де, оған май, қант, мейіз, езілген ашытқы, жұмыртқаның сары уызы қосылып, бәрі жақсылап араластырылады. Сөйтіп 90 минут бойы жылы жерге қойылады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

КӨКПАР

...

Көкпар - атқа мінген топ жігіттердің қатысуымен өтетін ойын. Ойынды бастау үшін көкпаршылар белгіленген сызықтың бойына қатар түзеп тұрады. Сызықтан 50-60 адымдай жерге көкпар тасталынады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ҚАРЫНДАШ НЕГЕ ЖАЗАДЫ?

...

Қарындаш дегенің қарапайым таяқша емес. Қарындаштың ішінде графит өзекше бар.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ШАХТА ІШІНДЕ НЕ БАР?

...

Міне, мынау - шахта. Оның көтергішінің төбесінде жұлдызшасы бар мұнарасы мен мұндалап алыстан көрінеді.

ТОЛЫҒЫРАҚ »