UF

КӨЗ ШАҒЫЛЫСТЫРҒАН ОТТЫҢ ӘМІРШІСІ

Категориясы: Өнертабысты


Әуелі көз шағылыстырған оттың әміршісімен жақынырақ танысып алайық. Ол - пісіргіш жұмысшы. Үстінде - брезент костюм, бетінде - қара шынылы темір перде, қолында қалың қолғап. Сол ыстық өтпес қалың қолғаппен болат шыбық пен иілген жез түтік - жанарғы (горелка) ұстаған. Пісіргіш шүмекті бұрап, сіріңкені жақса болды - сол заматта жанарғыдан шапшып жіп-жіңішке ғажайып көгілдір от жанады.

Пісіргіштің қалай жұмыс істейтінін көрген адам, сірә да, жанарғы мен ауыр баллон арасын жалғап жатқан құлаштай- құлаштай екі резеңке түтікті байқаған болар. Оның екеуінде де сығылған газ бар. Бірінде - жанғыш газ, екіншісінде - оттегі газы. Ол от үшін аса қажет, қалай дегенмен де, пісіру үшін ауадағы оттегі құрамы аздық етеді. Оның есесіне болат сауыт-баллон таза оттегіне толы. Жанғыш газ бен оттегі ағыны жанарғы ішінде араласып, сыртқа шыққанда жалын осылай көгілдір тартады. Шойын мен болатты мірдің оғындай өткір сәулелі от оп-оңай балқытады.

Айталық, пісірушілер болат қаңылтырларды бір-бірімен тастай ғып жалғау қажет делік. Ол болат қаңылтырларды біріне-бірі жымдастыра ұстап тұрып жанарғыны жағады. Көз қарыған жалын болат қаңылтырлардың жігін майдай ерітеді. Сөйтіп, екі қаңылтыр тұтас бір зат боп шығады.

Ал егер біріктірілмей, керісінше, металды бөліп кессе ше? «Оны да жасауға болады, - дейді пісіргіш көгілдір отты жағып. - Үйреншікті іс». Ол болатты балқитындай ғып әбден қыздырады. Шоқтан бетер қызарған тұста дереу газды өшіреді - енді оның қажеті жоқ. Бұдан былайғы жерде оттегі ағынында газ емес, металдың өзі жанады.

Оттегі жанарғының иненің жасуындай тесігінен саулай шығады, металл кісі көзі төзбестей жарқ-жұрқ етеді, шарыққа пышақ қайрағанда қылдай-қылдай ұшқын қалай ұшса, от тиген жерден сондай майда-майда ұшқын дәл солай шашырайды. Арада бірер минут өтісімен жуан темір құбыр екі бөлініп түседі.

Мынадай да көріністі жиі байқауға болады: пісіргіш жұмыс үстінде, көгілдір от гүжілдеп жанады, майда ұшқын жаңбырша жауады, ал, әйтсе де бұл маңда не шұбатылып жатқан резеңке түтік те, не газ «көзі» - баллон да жоқ, тіпті жұмысшы қолында жанарғы да көрінбейді. Тек болат шыбық қыстырған қамшыдай ғана қысқа сап, оған сым жалғаныпты. Бұл металл газ жалынымен емес, электр тогының жәрдемімен пісіріледі деген сөз. Нағыз найзағай оты - осы, тек құртақандай ғана. Және дегеніңе көнгіш.

Пісіргіштер көпірлер, станоктар, кемелер құрастыруға, электр станцияларын салуға, самолеттер, тепловоздар мен автомобильдерді жасауға дем береді.

Жұмыс жайымен олар мейтін жер, баспайтын тау жоқ.

Газ құбырлары құрылысында басты жұмыс күші – трактор. Кәдімгі пісіру тракторы. Ондай да «пісіргіштер» бар. Ол автоматтандырылған, өздігінен жүреді. Трактор металл үстімен мен жүріп келе жатып әлуетті әрі берік тігіс жасап кетіп отырады.

Пісіргіштер су астында жұмыс істейді. Көз қарыған көгілдір өткір сәуле жұлдызшасы, тұңғиық теңіз түбінде де сөнбейді. Пісіргіш сүңгуірлердің шаруасы бастан асып жатады. Олар көпірлер салуға көмектесіп, су түбінде құбырлар төсейді. Су астына кеткен кемелерді    бөлшектеу жұмысына араласады...

  Жарияланған-2016-09-18 13:10:32     Қаралды-1399

Мәлімет сізге көмек берді ма

КЕТБҰҒА КҮЙШІ МЕН ЖОШЫ ХАН ТУРАЛЫ АҢЫЗ

...

Шыңғыс ханның Жошы деген баласы жабайы құлан аулап, өзін қаумалаған нөкер серіктерінен тым ұзап кеткенін сезбей де қалады. Ханзада жүйткіген құландарды өткір жебемен дәл көздеп құлата береді, оның жүрегінде бейшара жануарларға деген аяушылық болмайды.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

АХМЕТ ХАН

...

Таһир ханнан кейін елдің бірлігі, хандықтың тұтастығы бұзылып, 1533-1538 жылдар аралығында елде бір мезгілде бірнеше хан болған. Сондай ханның бірі - Ахмет хан. Ахметтің толык аты-жөні - Қожа Ахмет. Жәнібек ханның немерелерінің бірі болып саналады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ДӘСТҮРЛІ ҰН ТАҒАМДАРЫ

...

Ұн тағамдары өзінің қоректілік құндылығы жағынан жоғары калориялы тағамдарға жатады. Өйткені оның құрамына май да, ет те, сүт өнімдері де, жұмыртқа да, тіпті көкөніс те енеді.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

НАПАЛМ ДЕГЕНІМІЗ НЕ?

...

Напалм - тұтанғыш-отатқыш қоспа ретінде қолданылатын жаңғыш зат. Напалм біршама тұтқыр және әр түрлі заттың бетіне жақсы жабысады. Тұтанғыш қоспаның негізі бензиннен, керосиннен және басқа да мұнай өнімдерінен тұрады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

КУРАГАДАН ЖАСАЛҒАН САМБУК

...

Іріктелген курага мұқият жуылып, салқын суға салынады. 1-2 сағат бөктіріп алынады да дайын болғанша қайнатылып, содан соң үккішпен үгіледі.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

СУ - ӘЛЕМДЕГІ ӨЗЕКТІ МӘСЕЛЕНІҢ БІРІ

...

Су туралы көп жазылып та, айтылып та жүр. Қазіргі су проблемасы аса өзекті мәселенің бірі.

ТОЛЫҒЫРАҚ »