UF

КҮН - ҒАЖАЙЫП ЕҢБЕККЕР

Категориясы: Ғарыш


Күн тыным таппай, тәулік бойы, ай бойы, жыл бойы шуақ шашады.

Күн сәуле төгеді, сондықтан да үнемі жарық болып тұрады.

Күнді ең басты жарық көзі деуге болады. Аспанда үнемі әйдік шам жанып тұрған сияқты. Сол жарықтың арқасында біз өзімізді қоршаған әлемді көреміз, бірімізді-біріміз көреміз. Егер Күннің сәулесі болмаса, дүниені түнек басар еді де, көп ұзамай-ақ Жердегі тіршілік тоқталар еді...

Күн бүкіл планетаны «жылытып» тұрады. Қалай жылытатынын білемісің? Күннің сәулелері Жер бетін қыздырады, соның әсерімен ауа жылынады. Жылы ауа суық ауадан әлдеқайда жеңіл, сондықтан ол жоғары көтеріледі, ал ауаның салқын кабаттары төмен түседі. Осының нәтижесінде атмосферада қозғалыс басталады: әбден жылынған ауа дариялары тынымсыз жылжып планетаның ең суық бөлігі - полюстерге карай ағылып, жолай өзінің жылуын Жерге беріп отырады, ал суық ауа жылынған аймақтарға қарай ауысып, кайтадан қызу алады...

Таза ауамен дем алғанымыз үшін біз ең алдымен Күнге борыштармыз. Күн сәулесі болмаса, жасыл желектер ауадағы зиянды көмірқышқыл газын бойына сіңіріп, оны оттегімен байыта алмас еді, ал оттегі біздің планетадағы жан иесі атаулының тынысы ғой.

Күн жылғалар мен қақтарды ғана құртпайды, ол өзендер мен көлдердің, теңіздер мен мұхиттардың беттерінен қаншама су жинап әкетеді. Кәдімгі сұйық су күн қызуының әсерімен «ұшатын» суға, яғни буға айналады. Жеңіл бу көтеріліп жоғары ұшады. Судың ұсақ тамшылары бұлт болып жиналады. Енді осы бұлттарды жел айдап, құрылыққа әкеледі, одан жаңбыр жауып, қыр мен дала, орман мен көгал тегіс сусындайды. Ал сусыз жерде ғой, не көк өспейді, не егін шықпайды,  гүл шешек атып, бау-бақша мәуеге толмайды.

Бұл Күн адамдарға Жер бетінде ғана емес, космоста да қызмет көрсетеді. Күн - барлық космостық саяхаттардың тұрақты серігі. Басқа планеталарға ұшатын планетааралық станциялар, космос кораблі, Жердің спутниктері - бәрі де Күннен сәуле алады, қызу алады.

Жер бетінде әзірге Күн электр станциялары өте аз, бірақ барлары жаксы істеп жатыр. Олардан алынған жылу электр қуаты заводтарға, үйлерге, Күннің арқасында қыстыгүні жеміс пен жидек өсіретін оранжереялар мен парниктерге беріледі.

Күннің Жерге қаншама энергия беретінін білемісің? Мөлшерін ойша шамалауың үшін бір ғана мысал келтірейік... Кәдімгі электр станциясынан Күнніц бізге бір секундта беретін энергиясын алу үшін 40 000 000 тонна көмір жағу керек болар еді. Осыншама көмірді электр станциясына жеткізу үшін ғана ауыр жүк машиналарын өзара тіркестірсе, олардың ұзындығы жер шарын 3 рет орап алуға жетер еді. Көмір өндіру - ауыр әрі қымбат жұмыс. Ал Күн өзінің қуатын бізге тегін береді - ала бер, пайдалана біл!.. 

  Жарияланған-2016-09-09 22:56:52     Қаралды-1711

Мәлімет сізге көмек берді ма

Загрузка...

ДӘРІЛІК САБЫНШӨП (ЖЕР САБЫН)

...

Дәрілік сабыншөп - биіктігі 80 сантиметрге дейін жететін, көп жылдық, шөп тектес өсімдік.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ӨШІРГІШ НЕЛІКТЕН ӨШІРЕДІ?

...

Алдына қағаз жайып, қолына қарындашты алса болғаны, көп кешікпей-ақ бір тамаша сурет дайын тұрады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

АЙДЫ КЕМІРІП ҚОЙҒАН ҚАЙ МЫҚТЫ?

...

Баяғы замандардан бері адамдар көктегі Айдың неге кейде толып, дөп-дөңгелек боп тұратынын, ал кейде кеміп, жартысы ғана қалатынын, тіпті, жұқарып...

ТОЛЫҒЫРАҚ »

КӨРКЕМ СУРЕТТЕ ИНТЕРЬЕР

...

Сәулетші өзі салатын үйдің тек сыртқы ажарына ғана емес, ішкі көркіне де көп көңіл бөледі. Үйдің ішін безендіру өнерін «интерьер» деп атайды. Ол француздың «ішкі» деген сөзінен шыққан.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

БҰРЫНДЫҚ ХАН

...

Керей мен Жәнібек хандар қайтыс болғаннан кейін хан тағына Бұрындық отырады. Бұрындык - Керей ханның үлкен ұлы, шамамен 1430-1510 жылдары өмір сүрген. Бұрындык хан билік басында отыз жылдан астам уақыт отырады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ҚАЗАНАҚ - ДИЗЕНТЕРИЯҒА ҚАРСЫ

...

Қазанақ – қысы-жазы көгеріп тұратын, биіктігі 1 метрге дейін жететін, бас айналдырып, кісіні есеңгіретіп тастайтындай күшті иісі бар өсімдік.

ТОЛЫҒЫРАҚ »