UF

АЙДЫ КЕМІРІП ҚОЙҒАН ҚАЙ МЫҚТЫ?

Категориясы: Ғарыш


Баяғы замандардан бері адамдар көктегі Айдың неге кейде толып, дөп-дөңгелек боп тұратынын, ал кейде кеміп, жартысы ғана қалатынын, тіпті, жұқарып орақтай ғана болып көрінетінін білгісі келген. Себебін таба алмаған, сондықтан да әр түрлі ертегілер шығарған.

Ал қазір біз Ай деген - үлкен шар екенін, Жердің серігі екенін білеміз. Біздің Жерді айналып жүреді, бір рет толық айналып шыққанша 28 күн өтеді.

Айдың да Жер сияқты өзіндік сәулесі жоқ, оның Күн түсіп тұрған жағы ғана жарық болады. Жерге өзінің «күндізгі» жағымен карағанда, біз Айды толық көреміз, халық оны толған ай дейді, ал ғалымдар толық ай туды дейді.

Бір күн, бір түн өтеді... Ай өзінің Жерді айналған жолын жалғастыра береді, міне енді 7 тәуліктен соң оның жарық жағы бізге қырын келеді, яғни әңгелек қауын тура ортасынан қақ бөлінгендей, біз оның жартысын ғана көреміз.

Ай өз жолымен ары қарай самғай береді, күн озған сайын дөңгелек «қауын» жеміріліп, жұқара түседі,  «қабығы» - «с» әрпіне ұқсас орағы ғана қалады. Бұл - ескі ай. Ақыры, ол да жоғалады. Ай, әрине, ешқайда да кеткен жоқ, тек қазір бізге қараңғы «түн» жағымен қарап тұр, сондықтан да көрінбейді.

Ай жоқ кезде Жер бетіндегі түндер қап-қараңғы болады, бірақ бұл ұзаққа созылмайды, арада екі-үш күн өтер-өтпесте аспанда сызылып тағы да орақ сәуле көрінеді. Тек бұл жолы ескі айдың «с» таңбасы теріс айналып кеткен, тура әжеңнің күміс сырғасы сияқты асылып тұр, бұл - жаңа ай туды деген сөз. Енді жаңа ай күн озған сайын толыса береді, алдымен жарты табақ болады, содан соң, арада 2 апта өткенде дөп-дөңгелек, толған Айға айналады. Бірақ осы қалпында тұрып қалмайды, Ай өзінің келесі жаңа айналысын бастайды.

  Жарияланған-2016-09-09 21:02:06     Қаралды-212

Мәлімет сізге көмек берді ма

Загрузка...

ӘЛЕМНІҢ 9 ТАҢҒАЛАРЛЫҚ АҒАШТАР

...

Өсімдіктердің мыңдаған түрлері жер шарының түкпір-түкпірінде өсетін ғаламат ағаштар, оның ішінде 9 түрлері төменде келтірілген.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ОДАҢ ОЙЛАСЫ

...

Шайқалған кәмпит массасынан тұратын тағам осылай деп аталады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

АЛТЫНБЕК ТАПҚАН АЛЫП САҢЫРАУҚҰЛАҚ

...

2009 жылы шілде айында Қазақстанның халық артісі, әрі сазгер Алтынбек Қоразбаев Алматы облысы Райымбек ауданына қарасты Шалкөде жайлауын аралап жүріп алып саңырауқұлақ тауып алады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ЖЕР НЕГЕ СІЛКЕНЕДІ?

...

Жер сілкіну болғанда жер гуілдеп, шытынап, дірілдей бастайды. Телеграф бағандары құлап, поездар ойыншықтай аударылып, үйлер қирап, тұтас көшелер жер астына түсіп кетеді.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

КЕНТАУ

...

Кентау - Оңтүстік Қазақстан облысындағы өнеркәсіпті қала. Шымкент қаласынан солтүстік-батысқа қарай 190 км жерде, Қаратаудың оңтүстік беткейіндегі сұр топырақты шөл белдемінде орналасқан.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ТАУШҮМІЛДЕК – ЖӨТЕЛ ПАЙДА БОЛҒАНДА

...

Құрамында эфир майлары, салицин глюкозиді, илік заттар, алкалоидтер, смола, крахмал, қант, салицил қышқылы бар.

ТОЛЫҒЫРАҚ »