UF

ЖЕРДІҢ СЕРІГІ - АҢЫЗ АЙ

Категориясы: Ғарыш


Біздің планетамыздың бірден-бір табиғи серігі. Ол Жерден 4 есе кіші, 6 есе жеңіл. Айдың төбесіндегі аспан үнемі қап-қараңғы болып тұрады, сондықтан Күн жарқырап тұрған күндізгі уақытта да оның төбесінен жұлдызды көруге болады.

Ай бетінде тау көп, бірақ олар Жердегі таулардан өзгеше. Ортада - үлкен шоқы, ал оның жан-жағын қабырға сыртындағы қамал сияқты биік-биік жоталар қоршап тұрады. Мұндай таулар «шеңберлі» деп аталады. Осыған ұқсас таулар Күн системасына кіретін басқа да планеталарда, мысалы, Марста, Меркурийде бар.

Бұл - АЙДАҒЫ ТЕҢІЗДЕР.

Теңіз деп аталғанымен бұларда ешқашан су болған емес. Олар әлгі атауды өздерінің қап-қара түстеріне байланысты алған. Ай бетінде метеориттердің соғылуынан пайда болған шұқырлар (кратерлер) көп, жарықтар мен үшкір-үшкір тастар да жетерлік. Демек, Ай бетінде абайлап жүруге тура келер еді.

Луноход Жерден беріліп турған буйрық бойынша ешкімнің қатысуынсыз, дербес жұмыс жасады. Кейін оған көмекке тағы бір автоматты барлаушы - Луноход-2 ушып келді. Мұнда ол тура бір жыл бойы жұмыс істеді, Ай бетімен 37 шақырым жол жүрді.

Мынау - ЛУНОХОД, автоматты барлаушы. Ол мұнда корабльмен ұшып келіп қонды да, сыртқа шығып, жұмысқа кірісті. Түскен жерін бұрғылап, температураны өлшеп, әр түрлі тастар жинап, Ай бетін жан-жақты зерттеді.

Назар аудардыңдар ма, Ай бетінде секіру қандай оңай! Тасты да алысқа лақтыруға болады. Шынымен, Айға барған адам бірден осыншама күшке ие болып шыға келе ме? Жоқ, мұның құпиясы басқада. Ай Жерден 6 есе жеңіл екені естеріңде ме? Демек, оның өзіне тарту күші де Жермен салыстырғанда осыншама есе аз. Сондықтан Ай бетіне жеткізілген заттардың бәрі жеңілдей түскен, адамдар да салмағын азайтқан. Жер бетінде 84 килограмм салмағы бар адам Ай бетінде 14 килограмм-ақ болады! Міне, сондықтан да кенгуру сияқты секіру қиын емес.

Айда тіршілік етуге болмайды. Онда ауа да, су да жоқ. Әрі өте суық, бірак, адамдар болашақта Ай бетінде үй салып, ғылыми-зерттеу станцияларын орнатып, түпкілікті қонстанбақшы. Тіпті заводтар мен фабрикалар салу да ойларында бар. Дегенмен, Айда тек суық пен өткір күн сәулесінен қорғайтын арнаулы киім киіп, скафандрмен ғана жүріп тұруға болады. Себебі скафандрдың арқасында еркін дем алуға жететін ауа толтырылған баллон бар. Ал оның төбесіне бекітілген антенна адамдардың бір-бірімен радио арқылы сөйлесуіне жағдай жасайды.

  Жарияланған-2016-09-09 20:56:11     Қаралды-12460

Мәлімет сізге көмек берді ма

Загрузка...

ЕКІБАСТҰ3

...

Екібастұз - Павлодар облысындағы қала. Екібастұз Павлодар қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 150 км жерде орналасқан. Осы маңнан ат басындай екі кесек тұз табылған. Қала соған байланысты Екібастұз деп аталған.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

БЕТПАҚДАЛА

...

Бетпақдала - Қазақстанның орталық бөлігінде орналасқан кең-байтақ шөлді өңір. Ол Қарағанды, Жамбыл, Оңтүстік Қазақстан облыстарының жерлерін қамтиды. Батысында Сарысу өзенінің төменгі ағысымен, шығысында Балқаш көлімен, оңтүстігінде Шу өзені аңғарымен, со

ТОЛЫҒЫРАҚ »

Жапон көпірі

...

Көпірлер әртүрлі болады: төмен, биік, ұзын, қысқа, ажырайтын, аспалы. Бірақ, Жапонияда орналасқан Ешима Охаши көпіріне қарап, шын мәнісінде осындай нәрсенің бар екендігіне сену өте қиын және оны тұрғындар белсенді түрде қолдануда.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ТҮЙЕ ЖАПЫРАҚ РАУҒАШ ЖӘНЕ ВИТТРОК РАУҒАШЫ

...

Рауғаштың медицинаға ену тарихы өте қызық. Біздің эрамыздан 2700 жыл бұрын бұл өсімдік Қытайда іш жүргізетін дәрі ретінде қолданылған.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

БАЛ ЖАҢҒАҚТАР

...

Балды жақсылап ерітіп, қантпен, ұнмен, содамен, маймен және ұнтақталған жаңғақтармен араластырып, қатты қамыр иленеді.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ҮСТІРТТІҢ ТАС МҮСІНДЕРІ

...

Еліміздің батыс бөлігіндегі Маңғыстау облысы аумағында орналасқан көтеріңкі, жазық келген Үстірт және оның кемерлерінің пішіндері адам қызығарлықтай. Дүние жүзінде теңдесі жоқ қыраттар мен кемерлер мыңдаған жылдар бойы жел мен судың әсеріне ұшырап, адам т

ТОЛЫҒЫРАҚ »