UF

ДОҢҒАЛАҚ ҚЫЗЫҚТЫ ДОМАЛАҚ

Категориясы: Өнер



ДОҢҒАЛАҚ араласпайтын шаруа жоқ. Заводтар мен фабрикаларда зырыл қағып жұмыс істеп тұрған солар, ал автомобилъ доңғалақтары ауыр жүкті немесе мың сан жолаушыларды межелі жеріне дер кезінде жеткізу үшін тас жолмен зулап бара жатады.

Сонда қалай болғаны: бір доңғалақ жол бойымен зымырап тыным таппайды, оның «мен еңбек етіп жүрмін!» дегеніне келісемін. Ал екінші бір доңғалақ тұрған орнынан қозғалмай-ақ «мен де еңбек етіп жүрмін!» дейді.

Расында да, бір орнында шыр айналып, ешқайда бармайтын доңғалақтан не пайда?

Байқап қарасақ, бұлардың да пайдасы бар екен. Және пайда болғанда қандай, шаш етектен!

Дүниедегі «еңбекқор» доңғалақтардың ең байырғысы – КҮЗЕ ДӨҢГЕЛЕГІ. Ертеде кәнігі шебер күзенің жұмыр басына иленген балшық соқтасын қойып, сол қолымен дөңгелекті шыр айналдыратын да, ал оң қолымен балшықтан құмыра, жайпақ табақ немесе тостақ жасайтын. Жұмыр доңғалақ - күзелер қазір де пайдаланылады.

Тек оны қазір қышшының қолы емес, электр моторлары айналдырады.

Бәлкім, сен киіз үйдің шаңырағындай доңғалақ әткеншекке талай мінген шығарсың? Аспалы бесіктегі ыңғайлы орындыққа жайғасып отырған соң, доңғалақ тұрған орнында ақырын айнала бастайды. Сен бірте-бірте көкке көтеріле түсесің. Жоғарыдан қарағанда төмендегі қала алақандағыдай түгел көрінеді.

Теңізде кеме жүзіп келеді. Капитан: «Рульді оңға!», «Рульді солға!» деп, басқару тұтқасын ұстап тұрған адамға бұйрық береді. Бұйрықты естіген теңізші дөңгелек тұтқаны шеңбер құрсауына бекітілген сабынан ұстап, айналдыра бастайды. Ол қалай айналса, кеме солай қарай жүзеді.

КАРУСЕЛЬ - француздың «айналмалы әткеншек» деген мағынаны білдіретін сөзі. Міне, сол әткеншек - дүниедегі ең көңілді доңғалақ. Әсем әуен шалқып тұрған кезде ойыншық аттар, пілдер, самолеттер, ракеталар өздерінің шат көңілді шабандоздарымен бірге шыр айналады.

Ағаш тілетін шеберханада ерте заманнан бері ДОҢҒАЛАҚ АРАЛАР пайдаланылады. Болаттан жасалынған бұл араның, тістері әрі берік, әрі өткір. Доңғалақ шыр айналса болды, оның қылпып тұрған тістері бөренеге сіңіп кете барады.

ТЕАТР ДОҢҒАЛАҒЫ да әткеншекке ұқсайды. Міне, көрермендердің көз алдында - тап-тұйнақтай бөлме. Кенет сахна айнала бастайды. Столды, орындықтарды, диванды алып кетіп, қарсы алдымызға мәуелі ағаштарды, шоқ-шоқ бұталарды алып келеді. Бөлме орнында - қалың орман.

  Жарияланған-2016-09-04 20:59:47     Қаралды-2665

Мәлімет сізге көмек берді ма

ШАЛКИІЗ ТІЛЕНШІҰЛЫ

...

Шалкиіз Тіленшіұлы - қазақтың ортағасырлық жыраулық поэзиясының аса көрнекті өкілдерінің бірі. Шамамен 1465-1560 жылдары өмір сүрген ол Батыс Қазақстан жерінде дүниеге келген. Шалкиіздің шығармаларына Қазтуған, Асан Қайғы және Қодан Тайшы ақындардың жырла

ТОЛЫҒЫРАҚ »

МҰРНЫҢ САУ БОЛСЫН ДЕСЕҢ...

...

Сендер ауыздарыңа жара шығып, тамақ жей алмасаңдар бір-екі күн шыдайсыңдар, алмурын іші бұзылып, тыныс ала алмай қалсаң, қанша уақыт шыдайсыңдар?

ТОЛЫҒЫРАҚ »

КҮН НЕЛІКТЕН ЫСТЫҚ?

...

Алау сөніп қалмас үшін оған үнемі құрғақ бұта немесе шөпшек салып тұру керек. Мұны жұрттың бәрі біледі.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

АЙВАДАН ӘР ТҮРЛІ ТАҒАМДАР ЖАСАУ

...

Айва жемісінің құрамында қант, алма, лимон қышқылдары, пектин, илік заттары және С витамині болатын ағаш. Шикілей жеуге жағымсыз, себебі жемісінде илік заты көп, тілді қуырып, ауызды құрғатады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫ

...

Солтүстік Қазақстан облысы Қазақстанның қиыр солтүстігінде орналасқан. Облыс 1936 жылы 29 шілдеде құрылды. 1997 жылы кұрамына Көкшетау облысы қосылып, 1999 жылы оның үш ауданы мен Көкшетау қаласы Ақмола облысына берілді. Солтүстік Қазақстан облысының құра

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ИОНДАУШЫ СӘУЛЕ ДОЗАСЫ

...

Иондаушы сәуле дозасы (радиация дозасы) дегеніміз белгілі бір ортада иондаушы сәуленің әсер ету шегі. Иондаушы сәуле дозасы төмендегіше бөледі: Жұтылған доза - сәуле алған ортаның масса бірлігі жұтқан иондаушы сәуленің кез келген түрінің энергиясы

ТОЛЫҒЫРАҚ »