UF

ЖҰЛДЫЗДЫҢ ҚҰЙРЫҒЫ БОЛА МА?

Категориясы: Ғарыш


Кейде аспан әлемінде өзгеше бітімді «құйрықты» жұлдыздар пайда болады. Оларды ғылым тілінде комета деп атайды. Бұрын астрономиялық «қырағы көз» - телескоптар жоқ кезде адамдар құйрықты жұлдызды дұрыстап көре алмаған да, оларды құбыжық, пәлекет санаған.

Қазір «құйрықты» жұлдыздан ешкім де қорықпайды, керісінше, ғалымдар оны тағатсыз күтеді.

Кометалар - біздің космостық үйіміз - Күн жүйесіндегі сирек қонақтар. Олардың жолы ұзақ, ал бізге азғана ғана уақытқа көрініп кетеді.

Бірақ бұларды неге бір түрлі қызық, «құйрықты» деп атады екен. Шынымен-ақ кометаның жап-жарық, сәулелі, ұзын құйрығы бар. Комета күнге жақындаған сайын оның құйрығы да ұзара береді, ұзара береді. Ал біздің космостық үйімізден аттанып бара жатқанда қайтадан қысқарады, жарығы да көмескіленеді, ақыры кішірейе, азая келе біржола көрінбей кетеді.

Кометаның басында - кішкентай ғана күн сияқты, жарық сәулелі, шағын көлемді ядросы болады, оны газды бұлт қоршалап тұрады. Ғалымдар әлі күнге дейін кометаның қайдан шығатынын білмейді: бұлар Күн жүйесінің мүшесі ме, әлде алыстағы басқа бір жұлдыздар әлемінен ұшып келді ме - белгісіз.

Ал егер Жер мен комета соқтығысып қалса не болады? Қорқатын ештеңе де жоқ. Алып жер шарымен салыстырғанда, кометаның ядросы - тозаңдай ғана. Жермен соқтығысқан кезде ядро быт-шыт болып жарылып жанады, ал жанып үлгермеген кейбір бөлшектері Жер бетіне түседі. Ал бұған астрономдар қатты қуанар еді: ондай жағдайда кометаның құрамын, оның неден «жасалғанын», қайдан келгенін анықтап білер еді ғой.

  Жарияланған-2016-08-26 12:34:11     Қаралды-334

Мәлімет сізге көмек берді ма

Загрузка...

КӨМБЕ - КӨМІП ПІСІРГЕН БІР УАҚ МАЛДЫҢ ТҰТАС

...

Қазақ халқы көмбелерді үйден гөрі түзде көбірек дайындаған. Көмбе - көміп пісірген бір уақ малдың тұтас еті.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

КЕТБҰҒА КҮЙШІ МЕН ЖОШЫ ХАН ТУРАЛЫ АҢЫЗ

...

Шыңғыс ханның Жошы деген баласы жабайы құлан аулап, өзін қаумалаған нөкер серіктерінен тым ұзап кеткенін сезбей де қалады. Ханзада жүйткіген құландарды өткір жебемен дәл көздеп құлата береді, оның жүрегінде бейшара жануарларға деген аяушылық болмайды.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

КУЛТЕГІН ЕСКЕРТКІШІ

...

Күлтегін ескерткіші 1889 жылы орыс археологиялық-экспедициясының басшылығымен Көкшін-Орхон өзенінің оң жағалауынан Кіші-Цайдам деген жерден табылған. Бұл ескерткіш Түрік империясының тарихы жайлы әңгімелейді.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ТЕМІРДІ ҚАЙДАН АЛАДЫ?

...

Жер-жаһанда темір ұшан-теңіз: ол - сар шағыл құм арасынан, қызғылт-құба топырақ ішінен, қоңыр тас - кремнийден табылады. Керек десең су құрамында да бар.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ҚАМЫС

...

Қамыс - қияқ тұқымдасына жататын ең көп тараған өсімдік. Суда, ылғалды жерлерде өседі. Негізінен, 250-ден астам түрі белгілі, ал Қазақстанда оның 14 түрі бар. Ең жиі кездесетіні - көл қамысы немесе қоға. Оның биіктігі - 2,5 м-дей.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

Неге қамшы сондай қатты дыбыс шығарады?

...

Қамшының «дыбысы» қамшының ұшы дыбыс жылдамдығының тез қозғалуынан пайда болады, ол аз ғана дыбыстық соққыны құрайды. 1958 жылы бұл дерек 1927 жылы жасалған жоғары жылдамдықтағы көлеңкедегі бірнеше суреттерге талдау жасаған кезде расталған.

ТОЛЫҒЫРАҚ »