UF

МАССАГЕТТЕР ПАДИШАСЫ – ТОМИРИС

Категориясы: Тарих


Томирис (Тұмар) (б.з.б. 570-518 жж.) - оңтүстік түркі халықтарын басқарған әйел патша. Грек жазбаларында оның елін «массагет» деп атайды. Тұмардың есімінің тарихқа еніп, әлемге танылуы Орта Азияға басқыншылық жорықпен келген Ахемен әулетінен шыққан парсының әйгілі патшасы Кирді «жеңілуді білмейтін» әскерімен қоса ашық шайқаста талқанын шығарып жеңуімен байланысты.

Ежелгі әлемнің түгелге жуық елін бағындырған парсы патшасы Кир скиф- массагеттерді де тізе бүктіруді мақсат етеді. Массагеттердің падишасы Томирис бұл кезде күйеуі өліп, жесір отырғанды. Соны пайдаланып, ішкі есебін жүзеге асыруды ойлаған Кир оған құдатүсу үшін елшілер аттандырады. Бірақ Томирис Кирдің өзіне емес, массагеттер патшалыгына көз салып отырғанын біліп, бұл ұсынысын қабылдамайды. Айласын асыра алмаған Кир массагеттерге қарсы соғыс ашады.

Томиристің Спаргапис есімді ұлы парсылардың қолына түсіп, көз жұмады. Томирис ұлының өлгенін естіген соң массагеттердің әскери күшін жинап, парсыларға шабуыл бастайды. Екі жақ ұзақ уақыт бойы бір-біріне беріспей, тайсақтамай шайқасады. Ақырында, массагеттер жеңіп шығады. Парсы әскерлерінің барлығы дерлік майдан алаңында қаза табады. Кирдің өзі де жер құшады. Томирис месті адам қанына толтыртып, Кирдің өлігін іздеп табуға әмір етеді. Кир өлігі табылған соң массагеттер падишасы: «Мен сені ашық майданда жеңгеніммен, сен мені қайғыға батырдың. Ұлымды алдап тұтқынға түсіріп, өлтіріп, мені тірі өлік еттің. Сондықтан мен уәдемде тұрып, қанға тоймаған басыңды қанға тұншықтырамын», - деп оның басын қан құйылган меске салғызады.

Томирис падишаның есімі туған даласының тәуелсіздігін сақтап қалған ұлы қолбасшы ретінде, әйгілі амазонкалардың ізін басқан жауынгер әйел ретінде, халқын данышпандығымен, әділдігімен, көрегендігімен басқара білген патша ретінде тарихқа еніп, ғасырлар бойы мәңгі жасап келеді.

  Жарияланған-2015-11-12 17:31:36     Қаралды-3876

Мәлімет сізге көмек берді ма

ПУМИ

...

Бұл да ертеден келе жатқан бақташы ит тұқымының бірі. Венгрияның далалы аудандарында шығарылған.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

АҚМИЯ, УТАСПА ШӨП

...

Ол да биіктігі 40 сантиметрге дейін жететін, сабағы түзу, көп жылдық, шөп тектес өсімдік.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ЦИФРЛАР ҚАЙДАН ПАЙДА БОЛҒАН?

...

Бүгінде екі жердегі екінің төрт екені тіпті мектеп табалдырығын аттай қоймаған бүлдіршінге де белгілі.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

АЛМАДАН ЖАСАЛҒАН КӘМПИТ

...

Піскен алмалар жуылып, шағын бөліктерге бөлінеді, кастрюльге салынып, үстіне аздап су құйылады да үздіксіз араластырыла отырып, қайнатылады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ҚОЙ МЕН ЕШКІНІҢ ҚАДІР-ҚАСИЕТІ

...

Қой мен ешкі көшпелі елдердің, соның ішінде қазақтардың ерте замандардан бері малданған түлігінің бірі һәм бірегейі. Қой түлігін қазақ негізгі байлықтың көзі санап: «Қой - байлық, жылқы сәндік», «Қойлы бай, қорлы бай» деген.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ӘСЕМДЕЛГЕН ЖАҢҒАҚ ҚУЫРМАСЫ (печенье)

...

Кептірілген нан түйіліп, ұнтақталған жаңғақпен және қантпен араластырылады. Үстіне ерітілген сарымай, жұмыртқаның мұқият шайқалған сары уызы, жарты лимон шырыны мен қабығы салынады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »