UF

ҚЫЗЫЛ ЖӘНЕ АЛТАЙЛЫҚ ДОЛАНА

Категориясы: Өсімдікті


ҚЫЗЫЛ ЖӘНЕ АЛТАЙЛЫҚ ДОЛАНА – БОЯРЫШНИКИ КРОВЯНО-КРАСНЫЙ И АЛТАЙСКИЙ

Олар – биіктігі 4-5 метрге дейін жететін, ағаш тәрізді өсімдік. Бұталарының қабығы жылтыр қоңыр, ұзындығы 3-4 сантиметрдей, жуан әрі түп-тузу тікенектері болады. Жапырақтары қысқа сағақты, жұмыртқаға ұқсас 3-7 салалы, шеттері үшкір тісті, екі жақтарында да аздаған түктері бар. Гүлдері ақ немесе қызыл түсті шоғырлана орналасады, диаметрі 5 сантиметрге дейін жетеді. Гүл жапырақшалары бесеу. Тұқымы – қызыл қоңыр түсті, 3-4 дәнегі бар жеміс. Қызыл долана Алматы облысында өседі. Алтай, Іле, Тарбағатай өңірлерінде алтайлык долана деген долананың тағы бір түрі бар. Өсімдіктің бұл айтылған екі түрінен де дәрі жасалады. Олар орманды, сайлы жерлерде, өзен жағасындағы бұталардың арасында, тау етектерінде өседі. Мамыр-маусым айларында гүлдейді, жемісі қыркүйек айында піседі.

Дәрілік мақсат үшін долананың жемісі мен гүлін пайдаланады. Гүлдерінде эфир майлары, холин және ацетилхолин, хлороген қышқылдары бар. Жемісінде флавоноидтар, аскорбин және лимон қышқылдары, каротин, холин, ацетилхолин, эфир майлары, илік заттар бар. Доланадан жасалған дәрілер орталық нерв жүйесін тыныштандырады, жүрек бұлшық еттеріне күш береді, жүрек пен мидағы қан айналысын жақсартады. Ғылыми медицинада долананы гипертония мен гипертиреоз ауруларын емдеуге және жүрек соғуының ырғағы бұзылғанда, жүректің тұсы ауырғанда, ұйқы қашқанда; жалпы нерв жүйесі әлсірегенде кеңінен қолданады.


Қолдану тәсілі. Долана гүлдерінің 3 ас қасығын з стакан қайнап тұрған суға салып тұндырады да, әр ішкенде 1 стаканнан 3 рет тамақ алдында ішеді. Оның жемісінің 10 грамын 1 стакан қайнап тұрған суға салып тұндырып, шай ретінде ішуге де болады. Одан спиртті ерітіндіні былай жасайды. Өсімдік жемісінің 25 грамын 100 мл спиртке салып 8-10 күн тұндырады, сонан соң 30-40 тамшыдан күніне 3 рет ішеді. Егер тұнба араққа жасалса, онда 50-60 тамшыдан 3 рет ішу керек.

Дәрінің тиімділігін арттыру үшін долана жемістерінің 4 бөлігін, түркістандық сасық шөптің 4 бөлігін, батпақ ақ шайырының 4 бөлігін, түймедақ гүлінің 1 бөлігін алып араластырады. Осы қоспаның 1 ас қасығын 1 стакан қайнап тұрған суға салып тұндырады да, дайын болған дәріні 1 ас қасыктан 3 рет ішеді.

  Жарияланған-2016-07-14 16:52:55     Қаралды-5897

Мәлімет сізге көмек берді ма

МАТАҒА СУРЕТ САЛАДЫ МА?

...

Суретшілер өз шығармаларын көбіне-көп майлы бояумен зығыр талшығынан тоқылған кенеп матаға («холст») салады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

БОКС ТАРИХЫНАН

...

Жұдырықтасу адам қоғамының тарихында және ертедегі олимпиада бағдарламасында - панкратион деген атпен белгілі болған спорт.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ЖОЛБАРЫС НЕГЕ ШҰБАР, ЖИРАФ НЕГЕ ТЕҢБІЛ?

...

Мұндай түстер аң, құстардың жауынан қорғану үшін ғана емес, аң аулауы үшін де қажет.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ЖАҢҒАҚ-БАЛ КЕКСІ

...

Бал қантпен, жұмыртқамен, ұнмен араластырылып, төртке бөлінген грек жаңғағының дәндері және мейіз қосылады. Бұл масса алдын-ала май жағылып, дайындалған кекс формасына салынып пісіріледі.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

Майкл Джорданды мектептегі басткебол командасына әуел баста қабылдамады

...

Тоғызыншы сыныпта Джордан жақсы баскетболшы болып үлгерді. Әйтседе, ол кезде оның бойы жетпеген де еді (1978 жылдың жазында оның бойы 175 см болған), Майкл өте шапшаңдығымен және ынтасымен ерекшеленді.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

АЛМА САМБУГЫ

...

Жуылып, ортасындағы өзегі алынған алмалар аздаған су қосылып пісіріледі де үккішпен үгіледі. Алманың ортасына және үккішпен үгілгеннен кейін қалған сығындының үстіне су құйылып

ТОЛЫҒЫРАҚ »