UF

ҚЫЗЫЛ ЖӘНЕ АЛТАЙЛЫҚ ДОЛАНА

Категориясы: Өсімдікті


ҚЫЗЫЛ ЖӘНЕ АЛТАЙЛЫҚ ДОЛАНА – БОЯРЫШНИКИ КРОВЯНО-КРАСНЫЙ И АЛТАЙСКИЙ

Олар – биіктігі 4-5 метрге дейін жететін, ағаш тәрізді өсімдік. Бұталарының қабығы жылтыр қоңыр, ұзындығы 3-4 сантиметрдей, жуан әрі түп-тузу тікенектері болады. Жапырақтары қысқа сағақты, жұмыртқаға ұқсас 3-7 салалы, шеттері үшкір тісті, екі жақтарында да аздаған түктері бар. Гүлдері ақ немесе қызыл түсті шоғырлана орналасады, диаметрі 5 сантиметрге дейін жетеді. Гүл жапырақшалары бесеу. Тұқымы – қызыл қоңыр түсті, 3-4 дәнегі бар жеміс. Қызыл долана Алматы облысында өседі. Алтай, Іле, Тарбағатай өңірлерінде алтайлык долана деген долананың тағы бір түрі бар. Өсімдіктің бұл айтылған екі түрінен де дәрі жасалады. Олар орманды, сайлы жерлерде, өзен жағасындағы бұталардың арасында, тау етектерінде өседі. Мамыр-маусым айларында гүлдейді, жемісі қыркүйек айында піседі.

Дәрілік мақсат үшін долананың жемісі мен гүлін пайдаланады. Гүлдерінде эфир майлары, холин және ацетилхолин, хлороген қышқылдары бар. Жемісінде флавоноидтар, аскорбин және лимон қышқылдары, каротин, холин, ацетилхолин, эфир майлары, илік заттар бар. Доланадан жасалған дәрілер орталық нерв жүйесін тыныштандырады, жүрек бұлшық еттеріне күш береді, жүрек пен мидағы қан айналысын жақсартады. Ғылыми медицинада долананы гипертония мен гипертиреоз ауруларын емдеуге және жүрек соғуының ырғағы бұзылғанда, жүректің тұсы ауырғанда, ұйқы қашқанда; жалпы нерв жүйесі әлсірегенде кеңінен қолданады.


Қолдану тәсілі. Долана гүлдерінің 3 ас қасығын з стакан қайнап тұрған суға салып тұндырады да, әр ішкенде 1 стаканнан 3 рет тамақ алдында ішеді. Оның жемісінің 10 грамын 1 стакан қайнап тұрған суға салып тұндырып, шай ретінде ішуге де болады. Одан спиртті ерітіндіні былай жасайды. Өсімдік жемісінің 25 грамын 100 мл спиртке салып 8-10 күн тұндырады, сонан соң 30-40 тамшыдан күніне 3 рет ішеді. Егер тұнба араққа жасалса, онда 50-60 тамшыдан 3 рет ішу керек.

Дәрінің тиімділігін арттыру үшін долана жемістерінің 4 бөлігін, түркістандық сасық шөптің 4 бөлігін, батпақ ақ шайырының 4 бөлігін, түймедақ гүлінің 1 бөлігін алып араластырады. Осы қоспаның 1 ас қасығын 1 стакан қайнап тұрған суға салып тұндырады да, дайын болған дәріні 1 ас қасыктан 3 рет ішеді.

  Жарияланған-2016-07-14 16:52:55     Қаралды-1217

Мәлімет сізге көмек берді ма

Загрузка...

ЛИМОН ДОМАЛАҚТАРЫ

...

Ет тартатын машинкадан қуырма мен тазартылған жаңғақ жеке-жеке өткізіледі. Ет тартатын машина табылмаса оқтаумен ұнтақтауға да болады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ШЫРМАУЫҚ – УЛЫ, СЫРТҚЫ ЖАРАЛАРҒА ЖАҒУ

...

Шырмауық – сабағы шырмалып өсетін, көп жылдық, шөп тектес өсімдік.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ЖАЙЫҚ ӨҢІРІ

...

Еліміздің солтүстік-батысындағы екі өзен аралығын алып жатқан аймақты қазақтар ежелден Еділ-Жайық өлкесі деп атап келген. Мұнда Жайық өзенінің орта ағысынан бастап Каспий теңізіне құяр сағасына дейінгі телімі ел аумағында ағады. Жайық өзенінің ел аумағынд

ТОЛЫҒЫРАҚ »

МАХМҰД ӘЛ-ҚАШҚАРИ

...

Махмұд әл-Қашқари - бірнеше түркі тілдерін жақсы меңгерген әйгілі түрік саяхатшысы. Ол Ыстықкөлдін оңтүстік жағалауында орналасқан Барсхан қаласында дүниеге келген.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

МЕЙІЗ ҚОСЫЛҒАН МЕРЕКЕЛІК ӨРМЕ

...

Қамыр сүтке қатты етіліп иленеді де, оған май, қант, мейіз, езілген ашытқы, жұмыртқаның сары уызы қосылып, бәрі жақсылап араластырылады. Сөйтіп 90 минут бойы жылы жерге қойылады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

БҮЙДАШ ХАН

...

Бұйдаш ханның билігі тек Жетісу жеріне ғана жүрген. Өйткені Таһир ханның кезінде- ақ Қазақ хандығының әлсіреуі күшейіп, қазақ жерінде бірнеше хандар пайда бола бастаған. Бұйдаш - Жетісу жеріндегі қазақ хандарының бірі. Ол аз ғана (1533-1534) хандық құрды.

ТОЛЫҒЫРАҚ »