UF

ҚЫПШАҚТАР

Категориясы: Тарих


Қыпшақтар - түркі тілдес тайпалар. Қыпшақтар VII ғасырдан бері белгілі. Қимақтармен X ғасырға дейін тығыз қатынаста болып, олардың тайпалық одағына, кейіннен мемлекетінің құрамына кіреді. XI ғасырдың басында қыпшақтар Қимақ кағандығының орнын басып, өз мемлекетін - Қыпшақ хандығын (XI-XIII ғғ. өмір сүрген) құрады. Қыпшақтар оғыздарды ығыстырып, Сырдарияның бойын басып алады. Шығыста - Ертістен бастап, батыста - Еділге дейінгі, оңтүстікте - Сырдарияның орта ағысына дейінгі кең аймақты иеленеді. XI ғасырдың ортасынан бастап, қыпшақ тайпаларының көптеген ірі топтары Еділдің батыс жағасынан ары жылжып, оңтүстік орыс даласын Қара теңізге дейін жаулап ала бастайды.

XIII ғасырдың басында қыпшақтар Орта Азия және Шығыс Еуропадағы түркі тілдес халыктардың ішіндегі саны жағынан ең көбі, ал жер көлемі жағынан ең үлкені болған.

Қыпшақ мемлекетін хандар билеген. Хандар Елбөрі атты іргелі әулеттен шыққан.

Қыпшақ хандығы ежелгі түркілердің дәстүрімен әскери-әкімшілік жағынан оң және сол канаттарға бөлінген. Сондықтан мемлекеттің екі орталығы болған. Оң қанаттың ордасы Орал өзенінің бойындағы Сарайшық қаласы, ал сол қанаттың ордасы Оңтүстік Қазакстандағы Сығанақ қаласы деп белгіленген.

Қыпшақтар жылқы, ірі қара, түйе ұстап, қой баққан. Байлықтың негізгі өлшемі ретінде жылқы асыраған. Көптеген қыпшақтардың мыңдаған жылқылары болған. Отырықшы халық арпа, сұлы егіп, бидай өсірген.

Қыпшақ халқының қалыптасуының соңгы кезеңі моңгол шапқыншылығының салдарынан тежелді.

Қыпшқтар өз жазуын қолданған. Олардың арасында біртіндеп ислам діні тарай бастаған.

  Жарияланған-2015-11-12 16:18:16     Қаралды-1111

Мәлімет сізге көмек берді ма

Загрузка...

ТАҒАМ ДАЙЫНДАУҒА ӨНІМДЕРДІҢ ӨЛШЕМ МӨЛШЕРІ

...

Тағам әзірлеу үшін көптеген үйде арнвйы таразы бола бермейді. Оның үстіне бір тағамға жаратылатын бүкіл өнімді таразыға тартып жату – уақыттың жауы.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ЖАҢҒАҚ ҚОСЫЛҒАН РАХАТ-ЛУКУМ

...

Бұл да ванильді рахат-лукум сияқты жасалады, тек масса қайнатылғаннан кейін оған грек жаңғағы қосылады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ҚОЙ МЕН ЕШКІНІҢ ҚАДІР-ҚАСИЕТІ

...

Қой мен ешкі көшпелі елдердің, соның ішінде қазақтардың ерте замандардан бері малданған түлігінің бірі һәм бірегейі. Қой түлігін қазақ негізгі байлықтың көзі санап: «Қой - байлық, жылқы сәндік», «Қойлы бай, қорлы бай» деген.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

БАДАМ ҚАНТ

...

Тазартылған тұтас бадамнан тұратын, сырты балқыған қантпен қапталған тағам. Беті бұжыр, түсі қоңыр болады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ШЕМАХЛИН МҰТТАҚЫСЫ

...

Ішіне тәтті заттар салып, ашытқы қосылған тоқаш қамырынан жасалған тағам осылай деп аталады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

АЛМА СІЛІКПЕСІ

...

Қабығы мен дәні тазартылған алма ұзынынан бөлініп, жақсылап қайнатылады. Қайнатылған алмаға қант, лимон қышқылы және бөккен желатин қосылады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »