UF

ҚАЛҚАН

Категориясы: Тарих


Қалқан - қолға ұстап қолданылатын қорғаныс жарағы. Атына сәйкес денені оқтан, қарудан қалқалау арқылы қорғайды. Көшпелілердің калқандары ат үстінде шайкасуға қолайлы болу үшін шағын, жеңіл етіп жасалған. Қалқанға әр түрлі материалдар: тал шыбықтарын, ағаш тақталары, тері, металл қолданылуы мүмкін. Ішкі жағына екі қайысбау орнатылады. Оның бірін білекке іліп, екіншісін қолға ұстайды.

Қалқанды шыбықтан жасағанда тал немесе басқа да шыбықтардан дөңгелене өріледі де, шыбықтар жіппен оралады. Бұл шыбықтар тері немесе мата астарға жіппен, шегемен бекітіледі.

Ағаш қалқандар ағаш тақташаларды қатарлай қойып, көлденеңінен ағашпен бекітеді. Оның сыртынан немесе ішінен терімен қаптайды. Ағаш қалқандар жалпақ, дөңгелек болып келеді. Кейде жиегін темірмен құрсаулайды.

Тері қалқандар қалың теріден бірнеше қабаттап тұтас етіп жасалады. Пішіні дөңгелек және дөңес болып келеді. Берік болу үшін қалқанның бетіне темір жапсырмалар орнатады.

Темір қалқандар тұтастай соғылып, беті түрлі бедерлер, өрнектер, суреттермен әшекейленеді. Пішіні дөңгелек және дөңес болып жасалады.

Жай уақытта қалқанды қанжығага, ердің қасына байлап алады. Шайқас кезінде шегіне ұрыс салып, артқа бұрыла садақ ату үшін қалқанды арқасына асып алатын болған. Бетпе-бет шайқасқа кіргенде қалқанды қолдарына ұстап соғысқан.

  Жарияланған-2015-11-18 16:41:04     Қаралды-1800

Мәлімет сізге көмек берді ма

Загрузка...

ШЫРМАУЫҚ – УЛЫ, СЫРТҚЫ ЖАРАЛАРҒА ЖАҒУ

...

Шырмауық – сабағы шырмалып өсетін, көп жылдық, шөп тектес өсімдік.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ШАЛКИІЗ ТІЛЕНШІҰЛЫ

...

Шалкиіз Тіленшіұлы - қазақтың ортағасырлық жыраулық поэзиясының аса көрнекті өкілдерінің бірі. Шамамен 1465-1560 жылдары өмір сүрген ол Батыс Қазақстан жерінде дүниеге келген. Шалкиіздің шығармаларына Қазтуған, Асан Қайғы және Қодан Тайшы ақындардың жырла

ТОЛЫҒЫРАҚ »

КӨРКЕМ СУРЕТТЕ ҚАРЫНДАШ

...

Тас дәуірінің адамы үңгірдің ортасында жанып жатқан оттың шет жағында сөнген шала көмірді ала сап, тас қабырғаны алғаш рет сызып көрген күнді қарындаштың жарыққа келген күні деп есептеуге әбден болады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

БАДАМ - ЖҮРЕККЕ ЖАҚСЫ

...

Бадам – онша биік емес, жоғарғы жағы жайыла өскен ағаш. Жапырақтары сопақша, шеттері ара тісті.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ЖЕЛАТИНСІЗ АЛМА ҚАЙНАТПАСЫ

...

Ұзынынан тілінген антоновка алмалары тайыз ыдысқа салынады. Ол ыдыстың жартысына дейін су құйылып, бұқтырылады да жұмсарғанша ұсталады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

НАПАЛМ ДЕГЕНІМІЗ НЕ?

...

Напалм - тұтанғыш-отатқыш қоспа ретінде қолданылатын жаңғыш зат. Напалм біршама тұтқыр және әр түрлі заттың бетіне жақсы жабысады. Тұтанғыш қоспаның негізі бензиннен, керосиннен және басқа да мұнай өнімдерінен тұрады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »