UF

ҚАБАНБАЙДЫҢ ТУЫ

Категориясы: Тарих


1864 жылы қытай басқыншылары бүкіл Шығыс Түркістан аймағына шабуыл жасайды. Осы ұлт-азаттық соғыста қазақ, дүнген, ұйғырлар Шәуешек қаласындағы кытай қамалын ала алмай бөгеліп қалады. Сонда дүнген әскерін басқарған Бор батыр қазақ қолбасшысы Әділбек батырға:

- Менің колыма Қабанбайдың туын, сауытын бер, астыма ат бер. Қабанбайлап ұран сап шабамыз. Егер ту жығылса - шабуылды тоқтатарсыңдар. Жығылмаса - артымнан шабыңдар, - деген екен. Осылай, Қабанбайдың туының астына жиналған көтерілісшілер қытай қамалын алыпты. XVIII ғасырдағы жоңғар соғысындағы Қабанбайдың жеңісті туы басқа халықтар арасында да қасиетті саналған.

Байырғы кезде әскери белгі ретінде қолданылған түрлі әскери рәміздер болған. Алғашқы қауым кезінде тайпа көсемдерінің билік белгісі болған ағаш таяқ мемлекеттер қалыптаскан соң асатаякка айналды. Кейін асатаяқтардың басына түрлі рәміздік белгілер орнатылып, дәрежені білдіретін заттар, таспа бау, шашақ, т.б. тағыла бастады. Ал әскерилер мұндай дэреже белгілерін найзаның үшына тақты. Осылайша хандардын. патшалардың, әскербасының, батырлардың дэреже белгісі - байрак, жыға пайда болды. Өз әскерін өзге әскерлерден, жау әскерінен айыру үшін жауынгерлерге айырым белгісі - жалау таққан. Ал, ту әскердің қасиетті рэмізі саналған. Сыртқы пішімінде, мэнінде ұқсастык болғандықтан, қазіргі түркі тектес халықтар тілінде ту, байрақ, жалау атаулары бір-бірінің синонимі ретінде қолданыла береді.

  Жарияланған-2015-11-17 18:16:39     Қаралды-2390

Мәлімет сізге көмек берді ма

МЕЙІЗ ҚОСЫП, ЖҮГЕРІ ҮЛПЕГІНЕН ЖАСАЛҒАН ТОҚАШ

...

Салқын белок шайқалып, әбден көпіршітіледі. Оған аз-аздан қант себіледі (қантқа алдын-ала ванилин қосылады).

ТОЛЫҒЫРАҚ »

Кейбір кесірткелер қанмен атқылай алады

...

Бақа сияқты кесірткелер — игуана тәрізді тұқымдастардың қысқа аяқты және қысқа құйрықты кесірткелер түрі, жыртқыштардан қорғайтын бірегей қабілеті бар.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ЖАЙЫҚ ӨҢІРІ

...

Еліміздің солтүстік-батысындағы екі өзен аралығын алып жатқан аймақты қазақтар ежелден Еділ-Жайық өлкесі деп атап келген. Мұнда Жайық өзенінің орта ағысынан бастап Каспий теңізіне құяр сағасына дейінгі телімі ел аумағында ағады. Жайық өзенінің ел аумағынд

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ҚҰМАЙ ҰЯСЫ

...

Сауыр мен Сайхан тауларын қақ жарып ағып жатқан өзеннің бойында құз жартас бар. Мұнда алып құс ұясының орны жатыр. Әбден сарғайып, көнеріп кеткен үлкен ағаш бұтақтарынан және шөп қалдықтарынан жиылған ұяны халык «Құмай ұясы» деп атайды. «Ұя осындай үлкен

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ВАНИЛЬДІ РАХАТ-ЛУКУМ

...

Бұл - төрт бурышты кубик формалы крахмал қосып қант-сірне шырынынан қайнатып жасаған сілікпе (желе) секілді тағам. Бір килограмында оралмаған 40-50 кәмпит болады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

«АВЕСТА» КІТАБЫНДА КӨШПЕНДІЛЕР ТУРАЛЫ АҚПАРАТ

...

Түркі этнонимі сөз болғанда, біздің заманымыздан бұрынғы I мың жылдықта жазылды делінетін зороастризімнің қасиетті «Авеста» кітабында шығысқа қарай қанатты атпен көшетін елдің «тур» деп аталуы

ТОЛЫҒЫРАҚ »